نقش حیاتی موتورهای جست‌وجو در دسترسی به اطلاعات اینترنتی

به گزارش انرژی خبر؛ موتورهای جست‌وجوی وب به‌منظور جست‌وجو در صفحات اینترنت و دستیابی به اطلاعات ضروری، اهمیت زیادی پیدا کرده‌اند. در ایران، جویشگرهای بومی به‌عنوان بخشی از شبکه ملی اطلاعات شناخته می‌شوند که قدمتی بیش از یک دهه دارند.

ایده ایجاد موتورهای جست‌وجوی بومی برای نخستین بار در دولت دهم مطرح شد. هدف اصلی این پروژه افزایش تولید محتوای فارسی، ارائه بستری مطمئن برای جست‌وجو به زبان فارسی و جلوگیری از هدررفت سرمایه‌های ملی بود. این برنامه با حمایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به‌منظور مقابله با تهدیدات و تحریم‌ها آغاز شد.

در سال ۱۳۸۸ موتور جست‌وجوی «یوز» با حمایت وزارت ارتباطات طراحی شد و در بهمن ۱۳۹۳ افتتاح گردید. اما این موتور بعد از ۶ سال فعالیت در خرداد ۱۴۰۰ غیرفعال شد. فلسفه ایجاد این موتورها مسدود کردن گوگل نبوده، بلکه هدف آن‌ها رقابت با موتورهای جست‌وجوی بین‌المللی و تأمین نیاز کاربران فارسی‌زبان است.

موتور جست‌وجوی دیگر، «پارسی جو»، در سال ۱۳۸۹ راه‌اندازی شد و با ارائه خدمات متنوع فعالیت خود را آغاز کرد، اما از مرداد ۱۴۰۱ غیرفعال شد. کارشناسان معتقدند که یکی از دلایل عدم موفقیت جویشگرهای بومی، عدم توانایی در رقابت با موتورهای بزرگ بین‌المللی و کمبود سرمایه‌گذاری کافی است.

کشورهای دیگر نیز با استفاده از موتورهای جست‌وجوی بومی خود، نظیر «بایدو» در چین و «یاندکس» در روسیه، موفق به جذب کاربران شده‌اند. این کشورها با اتخاذ سیاست‌های خاص، کاربران خود را به استفاده از جویشگرهای داخلی تشویق کرده‌اند.

در ایران، با توجه به هزینه‌های بالای طراحی و راه‌اندازی جویشگرهای بومی، برای موفقیت این پروژه‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری و همکاری بخش خصوصی است. همچنین، برای جلب اعتماد عمومی، باید زیرساخت‌های لازم برای خدمات‌دهی مناسب فراهم شود.

در حال حاضر، جویشگرهای ایرانی می‌توانند در مواقع بحرانی و هنگامی که دسترسی به اینترنت محدود می‌شود، نیاز کاربران را برآورده کنند. با این حال، موفقیت این موتورها به سرمایه‌گذاری، بهبود کیفیت محتوا و حمایت دولت و بخش خصوصی بستگی دارد.