تحولات صنعت نفت در دولت چهاردهم و چالش‌های پیش رو

به گزارش انرژی خبر؛ یکی از بارزترین جلوه‌های این تاب‌آوری در صنعت نفت، مدیریت سریع شبکه تأمین و توزیع فرآورده‌های نفتی پس از حمله ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ به مخازن و شریان‌های انتقال بوده است. در این شرایط، جریان تأمین سوخت در استان‌های تهران و البرز و سایر مناطق نیمه‌شمالی کشور بدون وقفه برقرار ماند و تدابیر لازم برای مدیریت عرضه و جلوگیری از اختلال در سوخت‌رسانی به کار گرفته شد.

همزمان با خروج چهار پالایشگاه گاز طبیعی از چرخه تولید در عسلویه در اواخر اسفند ۱۴۰۴، مدیریت تولید و توزیع گاز با استفاده از ظرفیت‌های موجود ادامه یافت تا نیاز بخش‌های مختلف کشور به‌طور مستمر تأمین شود.

افزایش تولید نفت و گاز نیز یکی از محورهای اصلی عملکرد وزارت نفت در این دوره بوده است. از آغاز فعالیت دولت چهاردهم تا پایان سال ۱۴۰۴، تولید نفت خام به میزان ۲۳۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و تولید گاز خام نیز در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۲ حدود ۳۶ میلیون مترمکعب در روز بیشتر شد. تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت در زمینه افزایش تولید نفت و گاز از میدان‌های مشترک، اهمیت ویژه‌ای برای صنعت نفت دارد.

در بخش بالادستی، برنامه‌ریزی برای بازگردانی تولید و بازسازی واحدهای آسیب‌دیده نیز دنبال شد. این اقدامات در کنار اخذ مجوزهای لازم و تدوین راهکارهای مدیریت تأمین و عرضه سوخت، بخشی از استراتژی صنعت نفت برای حفظ پایداری تولید در شرایط بحرانی بوده است.

یکی از محورهای کلیدی عملکرد صنعت نفت، جمع‌آوری گازهای مشعل و کاهش مشعل‌سوزی است. براساس آمار، توان عملیاتی جمع‌آوری گازهای مشعل تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۵ میلیارد و ۹۰۰ میلیون مترمکعب در سال رسید و بیش از ۹۵ درصد اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم پیشرفت محقق شد.

در بخش پالایش، افزایش تولید فرآورده‌های نفتی نیز در دستور کار قرار گرفت و تولید بنزین پالایشگاهی در این دولت حدود ۹ میلیون لیتر در روز افزایش یافت. این افزایش در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که نیاز به تقویت ظرفیت تولید و مدیریت عرضه به‌طور فزاینده‌ای نمایان شده است.

صنعت نفت در دولت چهاردهم همچنین در حوزه بانکرینگ با رشد ۳۴ درصدی مواجه شد. این رشد به تقویت خدمات مرتبط با حمل‌ونقل دریایی کمک کرده و می‌تواند به افزایش نقش ایران در بازار منطقه‌ای سوخت‌رسانی دریایی منجر شود.

در صنعت پتروشیمی، ایجاد ظرفیت جدید تولید با هدف افزایش ارزش افزوده منابع هیدروکربوری در دستور کار قرار گرفت. چهار طرح با مجموع ظرفیت ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تن تا پایان سال ۱۴۰۴ تکمیل شدند، اما به‌دلیل شرایط اضطراری، راه‌اندازی آن‌ها به تعویق افتاد.

تحقیقات در حوزه مدیریت هوشمند انرژی، ایجاد سامانه جامع برای پایش مصرف و بهره‌وری انرژی را در پی داشته است. همچنین از مجموع ۱۲ هزار و ۲۹۴ پروژه عام‌المنفعه، ۲ هزار و ۸۵۸ پروژه با اعتباری معادل ۹ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان در این دولت به بهره‌برداری رسید.

استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای بهینه‌سازی مصرف گاز نیز مدنظر قرار گرفت و ۶۲ شرکت متقاضی به‌عنوان کارور نوع ۲ انتخاب شدند. با امضای هفت قرارداد سرمایه‌گذاری برای احداث واحدهای فرآورش، بیش از ۱۰ درصد فرآورش کنونی کشور به بخش خصوصی واگذار خواهد شد.

با این حال، چالش‌های متعددی از جمله رشد مصرف گاز و فرآورده‌های نفتی، آسیب به زیرساخت‌ها، محدودیت‌های صادراتی و آثار تحریم‌ها وجود دارد. با وجود این، اقدامات دولت چهاردهم نشان‌دهنده عزم صنعت نفت در مدیریت شرایط بحرانی و افزایش تاب‌آوری و امنیت انرژی کشور است.