افزایش هزینه گاز مشترکان به دلیل مصرف غیرمتعارف

به گزارش انرژی خبر؛ مصرف گاز در ایران به شدت فراتر از ظرفیت‌های تولید و نیازهای ملی رفته و سرانه مصرف گاز در کشور بیش از ۶ برابر میانگین جهانی برآورد می‌شود. این سطح از مصرف، به‌ویژه در فصل سرد سال، فشار زیادی بر شبکه گازرسانی وارد کرده و بخشی از منابع ارزشمند انرژی را بدون بازده اقتصادی مصرف می‌کند.

طبق آمارهای رسمی، حدود ۲۲ درصد از انرژی تولیدی کشور در مصارف نهایی هدر می‌رود. این موضوع باعث شده که سیاست‌گذاری در حوزه انرژی تنها بر افزایش ظرفیت تولید متمرکز نباشد و مدیریت و بهینه‌سازی مصرف به یکی از محورهای اصلی تبدیل شود. بر اساس برنامه هفتم، هدف این است که تا پایان برنامه، ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز در روز از طریق بهینه‌سازی مصرف به چرخه انرژی بازگردد، که تحقق آن نیازمند همکاری بخش خصوصی و سرمایه‌گذاری در طرح‌های مدیریت مصرف است.

اهمیت مدیریت مصرف گاز در بخش خانگی زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم میزان گازرسانی به بخش‌های صنعتی و نیروگاهی تا حد زیادی به مصرف بخش خانگی وابسته است. به بیان دیگر، کاهش مصرف گاز در بخش خانگی به‌ویژه در روزهای اوج مصرف، امکان تأمین گاز بیشتر برای صنایع و نیروگاه‌ها را فراهم خواهد کرد.

در همین راستا، شرکت ملی گاز ایران نظام تعرفه‌گذاری چهارپله‌ای گاز طبیعی را اجرایی کرده است. این نظام بر مبنای الگویی متناسب با میزان مصرف هر شهر طراحی شده و به‌منظور ساده‌سازی فرآیند تعرفه‌گذاری و ایجاد انگیزه برای کاهش مصرف مشترکان پرمصرف است.

در این نظام جدید، تعداد پله‌های مصرف از ۱۲ پله به چهار پله کاهش یافته و برای نخستین بار وضعیت مصرف مشترک با میانگین تجمعی مصرف مشترکان همان شهر مقایسه می‌شود. به این ترتیب، مشترکان در پله‌های مختلف مصرف قرار می‌گیرند که این موضوع به تأمین عدالت در مصرف انرژی کمک می‌کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود ۷۰ درصد مشترکان گاز کشور در پله نخست مصرف، یعنی خوش‌مصرف‌ها، قرار دارند. حدود ۱۸ درصد در پله دوم و کمتر از ۱۰ درصد در پله سوم، یعنی پرمصرف‌ها، هستند. مشترکان بدمصرف نیز کمتر از ۲ درصد کل مشترکان را شامل می‌شوند.

در کنار اصلاح نظام تعرفه‌گذاری، بررسی وضعیت قبوض مشترکان پرمصرف نیز از دیگر محورهای مدیریت مصرف گاز بوده است. سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، به بررسی قبوض مشترکان پرمصرف اشاره کرده و اعلام کرده است که در برخی موارد، مصارف لوکس عامل اصلی افزایش هزینه گاز بوده است. به گفته وی، سال گذشته در برخی مناطق تهران قبض‌های یک‌میلیارد تومانی نیز ثبت شده که مربوط به واحدهایی با استخرهای سرپوشیده و دیگر مصارف غیرمتعارف بوده است.

اجرای سیاست‌های بازدارنده موجب شده تا بسیاری از مشترکان پرمصرف برای اصلاح تجهیزات و بهینه‌سازی مصرف اقدام کنند. بررسی عوامل مؤثر بر افزایش مصرف گاز نشان می‌دهد که فعالیت مشاغل خانگی و استفاده‌های تجملاتی از گاز مانند استخر و جکوزی نیز از جمله دلایل این افزایش مصرف هستند. در نهایت، مدیریت مصرف در بخش خانگی می‌تواند فشار بر شبکه گازرسانی را کاهش داده و به بهبود وضعیت انرژی کشور کمک کند.