دلایل افزایش شدید قبوض گاز و راهکارهای مدیریت مصرف

به گزارش انرژی خبر؛ افزایش شدید قبوض گاز مشترکان به دلایل مختلف از جمله نوع مصرف و عایق‌بندی نامناسب ساختمان‌ها مرتبط است. این موضوع فشار مضاعفی بر شبکه گازرسانی کشور وارد می‌کند.

بر اساس گزارش فرتاک نیوز، مصرف گاز در ایران به طور قابل توجهی از ظرفیت تولید فراتر رفته و سرانه مصرف گاز در کشور بیش از ۶ برابر میانگین جهانی برآورد می‌شود. این سطح از مصرف به ویژه در فصل سرد سال، فشار زیادی بر شبکه گازرسانی وارد می‌آورد و بخشی از منابع انرژی کشور را به هدر می‌دهد.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که حدود ۲۲ درصد از انرژی تولیدی کشور در مصارف نهایی هدر می‌رود. به همین دلیل، سیاست‌گذاری‌ها در حوزه انرژی به جای صرفاً افزایش ظرفیت تولید، به مدیریت و بهینه‌سازی مصرف نیز متمرکز شده است. بر اساس برنامه هفتم، باید تا پایان این برنامه، ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز در روز از طریق بهینه‌سازی مصرف به چرخه ارزش بازگردد که تحقق آن نیازمند سرمایه‌گذاری در طرح‌های مدیریت مصرف است.

مدیریت مصرف گاز در بخش خانگی اهمیت زیادی دارد، زیرا میزان گازرسانی به بخش‌های صنعتی و نیروگاهی به مصرف در بخش خانگی وابسته است. کاهش مصرف در بخش خانگی، امکان تأمین بیشتر گاز برای صنایع و نیروگاه‌ها را فراهم می‌آورد.

شرکت ملی گاز ایران برای اصلاح الگوی مصرف و تحقق عدالت در بهره‌مندی از منابع انرژی، نظام تعرفه‌گذاری چهارپله‌ای گاز طبیعی را اجرایی کرده است. این نظام بر اساس الگویی متناسب با میزان مصرف هر شهر طراحی شده تا فرآیند تعرفه‌گذاری را برای مشترکان ساده‌تر کند و انگیزه‌ای برای کاهش مصرف در مشترکان پرمصرف ایجاد نماید.

در نظام جدید تعرفه‌گذاری، تعداد پله‌های مصرف از ۱۲ به چهار پله کاهش یافته است. برخلاف گذشته که تعیین سقف پله‌های مصرف بر اساس پنج اقلیم آب‌وهوایی بود، در این روش جدید وضعیت مصرف مشترک با میانگین تجمعی مصرف مشترکان همان شهر مقایسه می‌شود.

بر اساس این تغییرات، حدود ۷۰ درصد مشترکان گاز کشور در پله نخست قرار دارند و به عنوان مشترکان خوش‌مصرف شناخته می‌شوند. در مقابل، مشترکان بدمصرف در پله چهارم قرار دارند که کمتر از ۲ درصد کل مشترکان کشور را تشکیل می‌دهند.

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، به بررسی قبوض مشترکان پرمصرف اشاره کرده و اعلام کرده که برخی مصارف لوکس مانند استخر و جکوزی عامل اصلی افزایش هزینه‌ها بوده است. به گفته وی، در سال گذشته، قبض‌های یک‌میلیارد تومانی در برخی مناطق تهران ثبت شده است.

با اجرای سیاست‌های بازدارنده و اقدامات اصلاحی، بخش قابل توجهی از مشترکان پرمصرف برای اصلاح تجهیزات و بهینه‌سازی مصرف اقدام کرده‌اند. عوامل مؤثر بر افزایش مصرف گاز شامل استفاده‌های تجملاتی، توسعه بنا و رعایت نکردن اصول بهینه‌سازی انرژی در ساختمان‌هاست. به این ترتیب، اختلاف در مبلغ قبوض گاز به نوع و میزان مصرف مشترک بازمی‌گردد.

مدیریت مصرف در بخش خانگی می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه گازرسانی و تعدیل ناترازی انرژی کمک کند. هر میزان صرفه‌جویی در مصارف غیرمتعارف، امکان بهره‌وری بیشتر منابع گاز کشور را فراهم می‌آورد و در نهایت به تقویت رشد اقتصادی و تأمین منافع عمومی کمک می‌کند.