چالش سوزاندن روزانه ۱۲ هزار مگاوات برق ایران به دلیل هدررفت گاز

به گزارش انرژی خبر؛ سوزاندن روزانه ۱۲ هزار مگاوات برق در آسمان ایران به دلیل هدررفت گازهای مشعل‌های نفتی، چالشی جدی در تأمین انرژی کشور است. این مسئله نیاز به توجه فوری و راه‌حل‌های کارآمد دارد.

هر شب در مناطق خوزستان و بوشهر، شعله‌هایی به آسمان زبانه می‌کشند که هیچ‌گونه بهره‌وری ندارند. در همین حال، در شهرهایی چون تهران، مشهد و اصفهان، خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده باعث تاریکی می‌شود. این دو صحنه به ظاهر بی‌ارتباط، در واقع به یکدیگر وابسته‌اند. روزانه حدود ۵۰ میلیون مترمکعب گاز در مشعل‌های میدان‌های نفتی سوزانده می‌شود که معادل ۱۸.۴ میلیارد مترمکعب در سال است. این رقم، ایران را به دومین فلرسوز بزرگ جهان بعد از روسیه تبدیل کرده است. طرح جمع‌آوری این گاز تنها ۵ درصد پیشرفت داشته و ۹۵ درصد از این ثروت هنوز در هوا می‌سوزد. ارزش دلاری این هدررفت به حدود ۵ میلیارد دلار در سال می‌رسد.

محاسبه‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که هر مترمکعب گاز طبیعی حدود ۱۰.۵ کیلووات‌ساعت انرژی تولید می‌کند. یک نیروگاه سیکل ترکیبی معمولی می‌تواند از هر مترمکعب تقریباً ۵.۵ کیلووات‌ساعت برق تولید کند. با یک محاسبه ساده، ۵۰ میلیون مترمکعب در روز تقریباً معادل ۲۷۵ هزار مگاوات‌ساعت برق در روز است که با تقسیم بر ۲۴ ساعت، به ۱۱ تا ۱۲ هزار مگاوات می‌رسد. این مقدار تقریباً برابر با ناترازی برق کشور در روزهای گرم تابستان است.

چرا این گاز که در حال سوزاندن است، مورد توجه قرار نمی‌گیرد؟ دلیل آن در دورافتادگی مشعل‌ها و عدم صرفه اقتصادی کشیدن خط لوله به این نقاط نهفته است. همچنین، سرمایه‌گذاری بر روی جمع‌آوری فلر به اندازه استخراج مستقیم نفت سودآور نیست. در نتیجه، اولویت همواره بر روی نفت بوده و نه گازی که به هدر می‌رود.

راه‌حلی که نیاز به معجزه ندارد، انتقال نیروگاه‌ها به کنار مشعل‌هاست. فناوری «تبدیل گاز به برق در محل» (Gas-to-Wire) با استفاده از توربین‌های گازی کوچک می‌تواند گاز را به برق تبدیل کند. این روش در کشورهای نیجریه و عراق نیز به کار رفته است. حتی با فرض اینکه فقط ۳۰ درصد از ظرفیت این فناوری قابل اجرا باشد، باز هم حدود ۳,۵۰۰ مگاوات برق تولید می‌شود که می‌تواند کسری برق کشور را جبران کند.

ایران به دلیل کمبود گاز، با کمبود برق مواجه است، در حالی که میلیون‌ها مترمکعب گاز هر روز به هدر می‌رود. این تناقض یک فرصت دست‌نخورده است که باید به آن پرداخته شود. مشعلی که در میدان‌های نفتی دورافتاده روشن است، می‌تواند چراغ یک خانه در شهرهای کشور را روشن نگه دارد.