نوسانات قیمت سوخت در اروپا به رغم ثبات قیمت نفت خام

به گزارش انرژی خبر؛ تحولات نظامی آمریکا در ایران منجر به نوسانات شدید قیمت نفت شده است. نفت خام برنت، به عنوان شاخص جهانی، از اواخر فوریه در محدوده ۷۳ تا ۱۲۶ دلار در هر بشکه معامله شده و روز جمعه به حدود ۹۵ دلار رسید. قیمت سوخت در اروپا نیز به‌طور مشابه تغییر کرده، اما بنزین و گازوئیل همچنان در سطوح بالایی باقی مانده‌اند؛ چراکه قیمت این سوخت‌ها نه‌تنها به قیمت نفت خام وابسته است بلکه به هزینه و دسترسی به ظرفیت پالایش نیز مرتبط است.

با وجود افزایش سهم خودروهای برقی، بنزین و گازوئیل هنوز نیروی محرکه تقریباً ۹۰ درصد از خودروهای سواری در جاده‌های اتحادیه اروپا هستند. به‌گزارش انجمن تولیدکنندگان خودرو اروپا (ACEA)، ۴۹.۲ درصد خودروها با بنزین و ۳۸.۴ درصد با گازوئیل کار می‌کنند که مجموعاً سهم این دو سوخت را به ۸۷.۶ درصد می‌رساند.

برخی دولت‌های اروپایی از زمان شروع بحران انرژی، مالیات سوخت را به‌طور موقت کاهش داده یا اقدامات حمایتی دیگری انجام داده‌اند. با این حال، قیمت بنزین و گازوئیل همچنان نزدیک به بالاترین سطوح تاریخی خود باقی مانده است.

در هفته منتهی به ۳۱ آگوست، میانگین قیمت بنزین در اتحادیه اروپا به ۱.۹۵ یورو در هر لیتر رسید که حدود چهار درصد کمتر از رکورد ۲.۰۳ یورویی آن در ژوئن ۲۰۲۲ بود. همچنین، قیمت گازوئیل به‌طور میانگین ۲.۰۴ یورو در هر لیتر ثبت شد، که حدود سه درصد پایین‌تر از رکورد ۲.۱۱ یورویی آن در آوریل ۲۰۲۶ قرار داشت. این اطلاعات از بولتن هفتگی نفت کمیسیون اروپا به دست آمده و شامل عوارض و مالیات‌هاست.

سومیت ریتولیا، تحلیلگر ارشد عرضه در شرکت «کپلر»، می‌گوید افزایش فاصله میان قیمت نفت خام و قیمت سوخت در اروپا بیشتر به مشکلات پالایش و عرضه مربوط می‌شود تا کمبود نفت خام. در حالی که نفت خام ممکن است در دسترس باشد، ظرفیت تبدیل آن به فرآورده‌های مناسب، به‌ویژه گازوئیل، به شدت محدود شده است.

قیمت گازوئیل بر خانوارهایی که خودروهای دیزلی ندارند نیز اثرگذار است. این سوخت نیروی محرکه بسیاری از بخش‌های حمل‌ونقل، کشاورزی و ساخت‌وساز در اروپا است و افزایش پایدار قیمت آن می‌تواند هزینه مواد غذایی و سایر کالاها را بالا ببرد. نرخ تورم منطقه یورو نیز به ۳.۳ درصد در آگوست افزایش یافته که بخشی از آن ناشی از افزایش قیمت انرژی است.

ذخایر سوخت در اروپا کم است و تحولات نظامی آمریکا در ایران و حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، عرضه جهانی فرآورده‌های پالایش‌شده را مختل کرده است.

آلن گلدر، معاون ارشد پالایش در شرکت «وود مکنزی»، بیان می‌کند که اروپا به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان گازوئیل و سوخت جت، قیمت‌های جهانی را تعیین می‌کند. با محدود شدن صادرات فرآورده‌های نفتی از خاورمیانه و روسیه، خریداران سنتی گازوئیل روسیه به‌ویژه ترکیه و برزیل، به‌طور فزاینده‌ای برای خرید محموله‌های آمریکایی و هندی با خریداران اروپایی رقابت می‌کنند.

حاشیه سود پالایش که بر قیمت سوخت در جایگاه‌ها تأثیرگذار است، در سطوح بالایی قرار دارد. محموله‌های بنزین یوروباب E۵ به قیمت ۶۲.۰۷ دلار در هر بشکه بیشتر از قراردادهای آتی برنت معامله شده‌اند. همچنین، قراردادهای آتی گازوئیل اروپا اخیراً رکورد جدیدی را با اختلاف قیمت ۷۸.۹۱ دلار در هر بشکه ثبت کردند.

با توجه به کاهش تقاضای سفر در پایان تابستان، قیمت بنزین ممکن است با کاهش فصلی مواجه شود، اما گازوئیل همچنان به دلیل تقاضای زمستانی و الزامات سخت‌گیرانه برای سوخت در معرض افزایش قیمت قرار دارد. کارشناسان نیز به احتمال افزایش صادرات گازوئیل از چین و هند به اروپا اشاره می‌کنند، اما این موضوع به تنهایی نمی‌تواند قیمت‌ها را به سرعت کاهش دهد. عوامل اصلی مانند ظرفیت محدود پالایش، کمبود فرآورده‌های نفتی و پایین بودن ذخایر باید بهبود یابند تا قیمت‌ها کاهش یابد.

به گفته کارشناسان، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری صادرات فرآورده‌های نفتی خاورمیانه برای کاهش قیمت‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. گلدر می‌گوید ادامه تحولات نظامی تنها به افزایش قیمت‌ها منجر خواهد شد، زیرا تقاضای جهانی همچنان از عرضه پیشی می‌گیرد. اگر این وضعیت ادامه یابد، تنها راه برای تعادل بازار، کاهش تقاضا از طریق افزایش قیمت‌ها خواهد بود.