تأمین گاز در زمستان: احیای ظرفیت‌ها و آمادگی شبکه انتقال

به گزارش انرژی خبر؛ در اواخر سال گذشته، چهار پالایشگاه مهم گازی کشور به دلیل جنگ تحمیلی سوم هدف حملات قرار گرفتند که منجر به خروج حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور شد. این وضعیت، بازگرداندن ظرفیت‌های ازدست‌رفته را به یکی از مهم‌ترین وظایف صنعت نفت و گاز تبدیل کرده است.

با وقوع این حوادث، تمامی ظرفیت‌های وزارت نفت و شرکت‌های تابعه برای احیای تأسیسات آسیب‌دیده و آماده‌سازی شبکه گاز کشور به کار گرفته شد. مسئولان صنعت نفت اعلام کرده‌اند که تلاش می‌کنند بخش عمده‌ای از ظرفیت ازدست‌رفته را پیش از آغاز زمستان به مدار تولید بازگردانند.

بر اساس آمار، تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدست‌رفته احیا شده و حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از برنامه احیای این ظرفیت محقق شده است. پیش‌بینی می‌شود بخش باقی‌مانده تا مهرماه به شبکه گاز کشور افزوده شود.

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به تبعات حملات و خروج گاز از مدار تولید اعلام کرده است که برخی از ظرفیت‌ها تا پیش از زمستان به چرخه تولید بازمی‌گردد.

آمادگی شبکه انتقال برای زمستان نیز یکی از اولویت‌های اصلی شرکت انتقال گاز ایران است. این شرکت وظیفه انتقال حداکثری گاز تولیدی را به مراکز مصرف دارد و باید برنامه‌ریزی دقیقی انجام دهد تا هیچ بخشی از گاز تولیدی به دلیل محدودیت‌های شبکه انتقال از دست نرود.

مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران از اجرای برنامه‌های به‌روزرسانی و نوسازی تأسیسات خبر داده و گفته است اقدامات لازم در حوزه تعمیر و نگهداری انجام شده است. همچنین سناریوهای مختلفی برای مدیریت تغییرات مصرف و حفظ پایداری شبکه تدوین شده است.

شرکت انتقال گاز ایران در افزایش تولید گاز نقشی ندارد، اما موظف است گاز تولیدشده را به مناطق مختلف منتقل کند. شبکه خطوط لوله فشار قوی گاز کشور به‌گونه‌ای طراحی شده است که امکان انتقال پایدار و مستمر گاز به مناطق مختلف را فراهم کند.

تجربه زمستان گذشته نشان داد که مدیریت شبکه انتقال در تأمین گاز و عبور از دوره‌های اوج مصرف اهمیت بسیاری دارد. به گفته مدیرعامل این شرکت، در زمستان سال گذشته ۵۵ تغییر آرایش عملیاتی انجام شد و استقرار نیروهای عملیاتی در نقاط سخت‌گذر به مدیریت بهتر شبکه و تأمین گاز مصرف‌کنندگان کمک کرد.

با توجه به پیش‌بینی‌های دشوارتر بودن شرایط در زمستان امسال، احتمال افزایش تعداد نقاط عملیاتی و تغییر آرایش‌های شبکه نیز وجود دارد. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت آمادگی شبکه انتقال و بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های موجود برای عبور از زمستان است.

ذخیره سوخت مایع نیروگاه‌ها نیز به‌عنوان یکی از راهکارهای تأمین انرژی در دستور کار قرار دارد. ذخایر گازوئیل نیروگاه‌ها به حدود ۳.۲ میلیارد لیتر رسیده است که می‌تواند در صورت افزایش تقاضای گاز، به‌عنوان سوخت جایگزین استفاده شود.

گازوئیل در دو بخش نیروگاهی و غیرنیروگاهی مصرف می‌شود. در بخش نیروگاهی، متوسط مصرف روزانه گازوئیل در نیمه نخست سال حدود ۷ تا ۸ میلیون لیتر برآورد شده است. کاهش تقاضا در ماه‌های گرم فرصت مناسبی برای ذخیره‌سازی سوخت در روزهای اوج مصرف زمستان فراهم کرده است.

مدیریت مصرف به عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی برای عبور پایدار از زمستان مطرح است. ذخیره سوخت مایع، احیای ظرفیت‌های تولید و آمادگی شبکه انتقال سه بخش از یک زنجیره واحد برای تأمین پایدار انرژی هستند که موفقیت آنها به نحوه مصرف در بخش‌های مختلف وابسته است.

سعید توکلی همچنین از عدم محدودیت و قطعی گاز در بخش خانگی و تجاری خبر داده و تأکید کرده است که همکاری مشترکان در رعایت الگوی مصرف می‌تواند به حفظ پایداری شبکه در فصل سرد کمک کند.

اصلاح الگوی مصرف یکی از راهکارهای مهم برای کاهش فشار بر شبکه انرژی کشور به شمار می‌رود. اگر بتوان جامعه را به کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی ترغیب کرد، تأثیرات مثبتی در مدیریت ناترازی انرژی و افزایش پایداری شبکه خواهد داشت.

مدیریت دما در ساختمان‌ها نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. کاهش یک درجه‌ای دما می‌تواند صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف گاز ایجاد کند.

با توجه به مجموعه اقداماتی که برای احیای ظرفیت‌های تولید، آماده‌سازی تأسیسات، تقویت شبکه انتقال و ذخیره‌سازی سوخت مایع انجام شده، صنعت گاز خود را برای زمستانی با شرایط متفاوت آماده می‌کند و عبور پایدار از فصل سرد به نحوه مصرف مشترکان نیز وابسته است.