تأثیر جنگ ایران بر تنگه هرمز و اقتصاد جهانی

به گزارش انرژی خبر؛ شبکه سی‌ان‌ان در گزارشی به بررسی پیامدهای جنگ ایران و آثار آن بر اقتصاد جهانی پرداخت. اثرات این جنگ برای مردم آمریکا به وضوح قابل مشاهده است؛ قیمت بنزین به مدت چند هفته بالای چهار دلار باقی مانده و نرخ وام‌های مسکن به سمت هفت درصد در حال افزایش است. شرکت‌ها نیز با افزایش هزینه‌های گازوئیل، نرخ حمل‌ونقل کالا را بالا برده‌اند.

این افزایش هزینه‌ها فراتر از وعده‌های دولت دونالد ترامپ ادامه یافته است، اما ممکن است پس از رسیدن به توافق آتش‌بس با ایران، بخشی از این فشارها کاهش یابد. با این حال، تغییرات اقتصادی ناشی از جنگ ایران به آسانی قابل بازگشت نیستند و به‌طور پایدار شیوه‌های تجارت و فعالیت اقتصادی را تغییر داده‌اند.

تنگه هرمز تحت کنترل ایران است. پیش از شروع جنگ، کشتی‌ها می‌توانستند به‌راحتی از این آبراه عبور کنند و کالاها را به خاورمیانه منتقل کنند. روزانه تقریبا یک‌پنجم نفت جهان از این تنگه عبور می‌کرد.

پس از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، کنترل تنگه هرمز به‌طور جدی تغییر کرد. ایران اعلام کرد که کنترل این آبراه را در دست دارد و این واقعیت به‌طور عملی نیز برقرار است. بسته شدن تنگه هرمز به ایران قدرتی برای فشار اقتصادی به آمریکا و متحدانش در منطقه داد و ورود روزانه ۱۳ میلیون بشکه نفت به بازار جهانی را با مشکل مواجه کرد.

ایران در ماه مه رویکرد خود را تغییر داد و به‌جای بستن کامل تنگه، به تنظیم مقررات عبور و مرور از طریق این آبراه پرداخت. این کشور نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس را تأسیس کرد و از کشتی‌ها خواست تا برای عبور از این آبراه ثبت‌نام کرده و عوارض بپردازند. بر اساس یک تفاهم‌نامه با آمریکا در ماه ژوئن، ایران توافق کرد که به مدت ۶۰ روز دریافت عوارض را متوقف کند.

با این حال، پس از نقض این تفاهم‌نامه توسط آمریکا، ارتش این کشور به‌منظور تسهیل صادرات نفت، به اسکورت کشتی‌ها در ساعات شب پرداخت. به گفته سی‌ان‌ان، این عملیات به وضوح نشان‌دهنده نفوذ و کنترل ایران بر تنگه هرمز است.

راس میفیلد، استراتژیست سرمایه‌گذاری در شرکت Baird، معتقد است که ایران در پایان جنگ جایگاه قوی‌تری در کنترل تنگه پیدا خواهد کرد. این تغییرات کشورهایی که به نفت خاورمیانه وابسته‌اند، ناچار به تطبیق با شرایط جدید خواهد کرد.

تحلیلگران نفتی بر این باورند که توافق نهایی درگیری ممکن است به ایران اجازه دهد که برای عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز عوارض دریافت کند. ناتاشا کانوا، رئیس واحد تحلیل کالا در بانک جی‌پی‌مورگان، اشاره می‌کند که ایران می‌تواند ساختاری مشابه تعرفه‌های ترکیه ایجاد کند که به افزایش قیمت نفت منجر خواهد شد.

تأثیر جنگ ایران بر بازار نفت به چین نیز رسیده است. چین، اگرچه تولید نفت زیادی ندارد، به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی در بازار جهانی نفت شناخته شده است. بعد از جنگ، وابستگی چین به ذخایر نفتی خود، باعث کاهش واردات نفت خام این کشور به میزان تقریبی پنج میلیون بشکه در روز شد.

چین به‌سرعت نیروگاه‌های تولید برق با سوخت نفت و گاز را با زغال‌سنگ جایگزین کرد و در مواجهه با این شوک نفتی، تاب‌آوری بالایی را نشان داد. همچنین، کشورهای تولیدکننده نفت در خاورمیانه در حال تغییر روش‌های انتقال نفت خام هستند تا وابستگی به تنگه هرمز را کاهش دهند.

با این حال، پروژه‌های ایجاد مسیرهای جایگزین با چالش‌های اساسی مواجه هستند. هزینه‌های بالای ساخت، عدم شفافیت در تأمین مالی و تردیدها در مورد سودآوری این پروژه‌ها، از جمله موانع اصلی هستند. یک کارشناس انرژی این طرح‌ها را به‌عنوان روش‌های تنوع‌بخشی به مسیرها و نه جایگزینی کریدورهای تاریخی منطقه توصیف کرده است.