افزایش قیمت نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار و تأثیر آن بر اروپا

به گزارش انرژی خبر؛ قیمت نفت خام برنت در روز چهارشنبه، به دلیل ادامه تنش‌های نظامی آمریکا در جنوب ایران و نگرانی‌ها نسبت به اختلال در عرضه، از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و صبح پنجشنبه در همین سطح باقی ماند.

از اواسط فوریه، قیمت نفت برنت بالای ۷۰ دلار ثابت مانده و از پایان سال ۲۰۲۵ که با قیمت ۶۰ دلار و ۸۵ سنت بسته شده بود، ۶۵.۷ درصد افزایش یافته است.

افزایش قیمت نفت خام به معنای افزایش هزینه دیزل، بنزین و سوخت جت است که این افزایش‌ها از طریق زنجیره‌های تامین به قیمت‌های مصرف‌کننده منتقل می‌شود.

برای اروپا، این زمان‌بندی بسیار نامناسب است. در ماه اوت، تورم منطقه یورو به ۳.۳ درصد رسید که بالاترین میزان از سپتامبر ۲۰۲۳ محسوب می‌شود. قیمت انرژی به تنهایی ۱۴.۳ درصد در طول سال افزایش یافته است، به همین دلیل پیش‌بینی می‌شود بانک مرکزی اروپا نرخ سپرده را به ۲.۵۰ درصد افزایش دهد.

در ایالات متحده، معاملات آتی احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ۱۶ سپتامبر را حدود ۶۰ درصد تخمین می‌زنند. اما کدام کشورهای اروپایی بیشتر در معرض شوک قیمت نفت قرار دارند؟

وابستگی تقریباً کامل اروپا به نفت خارجی به وضوح نمایان است. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۷۱.۳ میلیون تن نفت خام وارد کرده و تنها ۱۵.۵ میلیون تن در داخل تولید کرده است. بر اساس گزارش یورواستات، وابستگی کلی این منطقه به واردات نفت به ۹۶.۶ درصد رسیده است.

آمریکا، قزاقستان و نروژ به عنوان سه تامین‌کننده بزرگ نفت برای اروپا شناخته می‌شوند، به طوری که هر یک بین ۱۲ تا ۱۵ درصد سهم از واردات این منطقه را دارند. لیبی با بیش از ۹ درصد، عربستان سعودی با ۶.۸ درصد و نیجریه و عراق با ۵.۸ درصد در رده‌های بعدی قرار دارند.

بر اساس اطلاعات شورای اتحادیه اروپا، تنها حدود هفت درصد از واردات نفت خام اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تأمین می‌شود.

در مقایسه با بسیاری از اقتصادهای آسیایی، اروپا وابستگی کمتری به تولیدکنندگان خلیج فارس دارد، اما نفت در یک بازار جهانی معامله می‌شود و اختلال در تنگه هرمز می‌تواند بر قیمت نفت خام آمریکا و نروژ و همچنین بشکه‌های خاورمیانه تأثیر بگذارد.

از نظر حجم، هلند بیشترین نفت را وارد می‌کند، با واردات ۱۳۸.۳ میلیون تن نفت و فرآورده‌های نفتی در سال ۲۰۲۴. آلمان با ۱۱۷.۸ میلیون تن، اسپانیا با ۸۵.۸ میلیون تن و فرانسه با ۸۲.۴ میلیون تن در رتبه‌های بعدی قرار دارند. این ارقام نیاز به توضیح دارند، زیرا روتردام یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های انرژی جهان است.

آلمان به عنوان واردکننده اصلی واقعی به دلیل اندازه اقتصاد صنعتی، شبکه حمل و نقل و بخش پالایش خود شناخته می‌شود.

یورواستات نشان می‌دهد که آلمان ۲۰.۱ درصد از مصرف نهایی نفت و فرآورده‌های نفتی اتحادیه اروپا را در سال ۲۰۲۴ به خود اختصاص داده است. این در حالی است که فرانسه ۱۵.۳ درصد و ایتالیا و اسپانیا هر یک ۱۱.۱ درصد را شامل می‌شوند.

اقتصادهای کوچک‌تر ممکن است آسیب بیشتری متحمل شوند. مالت بزرگترین کسری را با ۵.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی ثبت کرده است. بلغارستان با کسری ۳.۵ درصد، کرواسی ۳.۴ درصد، مجارستان ۲.۹ درصد و بلژیک ۲.۶ درصد در رده‌های بعدی قرار دارند.

کشورهای وابسته به گردشگری نیز به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرند. وابستگی اسپانیا به واردات نفت به ۱۰۰.۳ درصد، پرتغال ۹۹.۹ درصد و ایرلند ۱۰۱ درصد رسید. مالت نیز ۹۹.۶ درصد از نیازهای نفتی خود را وارد می‌کند.

افزایش قیمت سوخت جت، هزینه‌های ایرلاین‌های کشورهای جنوبی اروپا را افزایش می‌دهد و قیمت‌های بالاتر دیزل بر زنجیره‌های تأمین تأثیر می‌گذارد. شرکت‌های گردشگری ممکن است بخشی از این افزایش را جذب کنند، اما اگر قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار باقی بماند، این هزینه‌ها به مصرف‌کنندگان منتقل خواهد شد.