ربات هوشمند برای شناسایی و جمع‌آوری لکه‌های نفتی در بوشهر طراحی شد

به گزارش انرژی خبر؛ لکه‌های نفتی از جمله آلاینده‌هایی هستند که واکنش سریع به آنها می‌تواند تأثیر زیادی در کاهش خسارت‌های زیست‌محیطی داشته باشد. نشت نفت در دریا می‌تواند به سرعت تحت تأثیر باد و جریان‌های دریایی گسترش یابد و از محل اولیه خود فاصله بگیرد؛ به همین دلیل، فناوری‌های نوین مدیریت آلودگی دریایی به سمت پایش هوشمند و استفاده از سامانه‌های خودران برای واکنش و پاکسازی حرکت کرده‌اند.

در دنیا از ترکیبی از تصاویر ماهواره‌ای و راداری، پهپادها، حسگرهای هوشمند و الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای شناسایی و پایش لکه‌های نفتی استفاده می‌شود. همچنین، ربات‌های خودران و سامانه‌های چندرباته برای یافتن و دنبال کردن لکه‌های نفتی و برنامه‌ریزی مسیر حرکت آنها توسعه یافته‌اند.

هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای کلیدی در تشخیص لکه‌های نفتی از تصاویر ماهواره‌ای تبدیل شده است. به‌عنوان مثال، پژوهش‌های مربوط به خلیج فارس از تصاویر و الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای ردیابی آلودگی استفاده کرده‌اند و نتایج نشان داده‌اند که مدل‌های مبتنی بر شبکه عصبی پیچشی عملکرد بهتری دارند.

در ایران نیز فناوری‌های نوینی در این زمینه دنبال شده است؛ از پایش لکه‌های نفتی با تصاویر ماهواره‌ای سنتینل-۱ تا توسعه مدل‌های یادگیری ماشین برای تشخیص و ردیابی آلودگی. پژوهشگران همچنین سامانه‌های پشتیبان تصمیم برای برنامه‌ریزی واکنش به نشت نفت را بررسی کرده‌اند.

اکنون، یک تیم فناور در بوشهر به طراحی رباتی پرداخته که علاوه بر شناسایی لکه نفتی، به‌طور خودکار به سمت آن حرکت کرده و جمع‌آوری آلودگی را انجام می‌دهد. این سامانه با استفاده از هوش مصنوعی و دوربین، فرآیند شناسایی و پاکسازی را بدون نیاز به اپراتور انجام می‌دهد.

ارسطو مظفری، یکی از اعضای این تیم، در گفت‌وگو با ایسنا توضیح داد که این ربات به‌صورت هوشمند لکه‌های نفتی ناشی از نشت از کشتی‌ها و خطوط لوله را شناسایی کرده و به سمت آنها حرکت می‌کند.

وی افزود که این دستگاه پس از رسیدن به لکه نفتی، آن را به داخل خود هدایت کرده و با استفاده از سانتریفیوژ، آب و مواد نفتی را جدا می‌کند.

مظفری بر اهمیت زیست‌محیطی این فناوری تأکید کرد و گفت که با توجه به نشت‌های نفتی اخیر در خلیج فارس، این ربات می‌تواند به کارایی بهتر در مدیریت آلودگی کمک کند.

این فناور همچنین توضیح داد که سامانه با استفاده از یادگیری ماشین و هوش مصنوعی، لکه‌های نفتی را شناسایی کرده و از طریق پهپاد به پایش منطقه می‌پردازد.

دستگاه می‌تواند به‌صورت خودکار به سمت لکه نفتی حرکت کند و همزمان ۵ ربات زیرمجموعه نیز اقدام به شناسایی و مکش نفت می‌کنند.

این ربات در نمونه اولیه ساخته شده و نسخه اصلی آن حدود ۴۰ برابر بزرگتر خواهد بود و ظرفیت آن به ۱۳۰۰ لیتر می‌رسد. این دستگاه می‌تواند برای مدت طولانی روی آب شناور بماند و به گشت‌زنی بپردازد. استفاده از پنل‌های نوری و باتری قوی به آن اجازه می‌دهد که حدود ۱۲ ساعت به‌طور کامل به گشت‌زنی ادامه دهد.

مظفری درباره وضعیت فعلی توسعه این فناوری گفت که دستگاه در فاز صنعتی قرار دارد و از سوی پتروشیمی نوری چند سفارش برای آن دریافت کرده‌اند. تست‌های این دستگاه نیز انجام شده و نتایج خوبی به دست آمده است.