رکورد قیمت گاز در اروپا؛ نگرانی‌ها درباره هزینه انرژی افزایش یافته است

به گزارش انرژی خبر؛ قیمت بنزین و گازوئیل در اتحادیه اروپا پیش‌تر به رکوردهای جدیدی رسید، اما قیمت گاز و برق مصرفی خانوارها با سرعت کمتری افزایش یافته است. بر اساس بولتن هفتگی نفت اتحادیه اروپا، میانگین قیمت گازوئیل برای مصرف‌کنندگان از ۲۳ فوریه تا پنجم اکتبر ۲۰۲۶، ۳۵ درصد افزایش داشته و قیمت بنزین نیز در همین بازه زمانی، ۲۳ درصد بالا رفته است.

طبق شاخص قیمت انرژی خانوار (HEPI)، میانگین قیمت گاز خانگی با احتساب مالیات در پایتخت‌های اتحادیه اروپا از دوم فوریه تا اول سپتامبر ۲۰۲۶، ۱۲ درصد افزایش یافته و قیمت برق نیز ۴.۲ درصد بالا رفته است؛ این شاخص از سوی شرکت کنترل انرژی اتریش، اداره تنظیم مقررات انرژی و خدمات عمومی مجارستان (MEKH) و شرکت مشاوره و پژوهش «وازاای‌تی‌تی» (VaasaETT) تهیه می‌شود.

قراردادهای با نرخ ثابت و حمایت‌های دولتی می‌توانند تاخیر در انتقال افزایش قیمت‌های عمده‌فروشی به قبوض خانوارها را به همراه داشته باشند یا شدت آن را کاهش دهند. افزایش قیمت گاز ممکن است هزینه برق را نیز بالا ببرد به دلیل اینکه تولید برق در نیروگاه‌های گازسوز را گران‌تر می‌کند.

این مقایسه قیمت هر واحد انرژی را بررسی می‌کند و نه مبلغ کل قبض خانوارها، زیرا هزینه نهایی به میزان مصرف وابسته است.

قیمت برق در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶ از ۸.۴ سنت یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت در کی‌یف تا ۴۱.۳ سنت در بروکسل متفاوت بوده و میانگین قیمت در پایتخت‌های اتحادیه اروپا ۲۷.۲ سنت یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت گزارش شده است.

بروکسل، با ۴۱.۳ سنت، گران‌ترین برق را در میان شهرهای مورد بررسی دارد. پس از آن، برلین با ۳۹.۶ سنت، دوبلین با ۳۸.۷ سنت و برن با ۳۸.۶ سنت قرار دارند. همچنین، لندن با ۳۸.۳ سنت و رم با ۳۶.۶ سنت نیز از دیگر شهرهای گران قیمت به حساب می‌آیند.

در سوی دیگر، قیمت برق در کی‌یف به ازای هر کیلووات‌ساعت ۸.۴ سنت و در بوداپست با ۱۰.۳ سنت، پودگوریتسا با ۱۱.۳ سنت و بلگراد با ۱۱.۶ سنت ارزان‌تر گزارش شده است.

با وجود اینکه قیمت برق در پایتخت‌های آلمان، انگلیس و ایتالیا بالا است، قیمت برق در مادرید ۲۸.۳ سنت و در پاریس ۲۸.۱ سنت کمتر از این میزان بود اما همچنان در هر دو شهر از میانگین اتحادیه اروپا بیشتر بود.

تغییرات در رتبه‌بندی قیمت برق با در نظر گرفتن قدرت خرید (PPS) به‌طور قابل‌توجهی متفاوت است. به‌طور مثال، بخارست با ۵۵.۱ سنت، گران‌ترین شهر و اسلو با ۱۱.۵ سنت، ارزان‌ترین شهر محسوب می‌شود.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، رم با ۳۸.۲ سنت گران‌ترین و پاریس با ۲۵.۸ سنت ارزان‌ترین شهر برای قیمت برق بر اساس قدرت خرید است. ارقام برلین ۳۵.۵، مادرید ۳۱.۶ و لندن ۳۰.۹ نیز بالاتر از میانگین ۲۹.۶ اتحادیه اروپا قرار دارند.

در مقایسه با رتبه‌بندی بر اساس یورو، بخارست و ورشو بیشترین صعود را تجربه کرده و هرکدام ۱۰ رتبه بالاتر می‌روند. برن نیز بیشترین افت رتبه را با ۲۰ پله پایین می‌آورد و کپنهاگ نیز با ۱۳ پله افت در رتبه بعدی قرار می‌گیرد.

قیمت گاز طبیعی خانگی با احتساب مالیات از ۱.۵ سنت یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت در کی‌یف تا ۳۴.۸ سنت در استکهلم متغیر است. استکهلم با اختلاف زیادی در صدر قرار دارد و آمستردام با ۲۱.۲ سنت در رتبه دوم است.

میانگین قیمت گاز در پایتخت‌های اتحادیه اروپا ۱۱.۹ سنت یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت می‌باشد. در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، پاریس با ۱۵.۷ سنت به ازای هر کیلووات‌ساعت، گران‌ترین شهر برای گاز خانگی است. در مقابل، مادرید با ۱۰.۱ سنت و لندن با ۱۰.۳ سنت ارزان‌ترین قیمت‌ها را دارند. قیمت گاز در رم با ۱۵.۲ سنت و برلین با ۱۲.۵ سنت نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا است.

رتبه‌بندی قیمت گاز با تعدیل بر اساس قدرت خرید تغییر می‌کند. استکهلم با رقم ۲۸.۵ همچنان گران‌ترین شهر برای گاز است و بوداپست با ۳.۶ ارزان‌ترین شهر محسوب می‌شود. پس از استکهلم، لیسبون با ۱۸.۶، آمستردام با ۱۸.۱ و رم با ۱۵.۹ در میان شهرهای دارای بالاترین قیمت گاز بر اساس قدرت خرید قرار دارند.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، لندن با رقم ۸.۳ ارزان‌ترین و رم با ۱۵.۹ گران‌ترین شهر است. قیمت گاز در پاریس با ۱۴.۴ نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد، اما در مادرید با ۱۱.۳ و برلین با ۱۱.۲ پایین‌تر از این میانگین است.

تعدیل قیمت‌ها بر اساس قدرت خرید باعث می‌شود گاز در برخی پایتخت‌ها، نسبت به شهرهای دیگر، گران‌تر به نظر برسد. صوفیه بیشترین تغییر رتبه را در این زمینه ثبت کرده و پایتخت بلغارستان بر اساس قیمت یورویی در رتبه هجدهم قرار دارد اما با محاسبه قدرت خرید به رتبه پنجم صعود می‌کند.

در مقابل، دوبلین و بروکسل بیشترین افت رتبه را تجربه کرده و هرکدام ۱۰ پله پایین می‌آیند. برن ۹ رتبه و لندن هفت رتبه افت می‌کنند. بنابراین، با در نظر گرفتن تفاوت قدرت خرید، این شهرها در مقایسه با رتبه‌بندی بر اساس یورو، ارزان‌تر ارزیابی می‌شوند.

برق ارزان، گاز گران یا برعکس؟

خانوارها در برخی پایتخت‌های اروپا هزینه‌های کمتری برای برق پرداخت می‌کنند اما با قیمت بالای گاز مواجه هستند یا برعکس. به‌عنوان مثال، قیمت برق در استکهلم و آمستردام در محدوده پایین تا متوسط قرار دارد در حالی که این دو شهر در میان پایتخت‌های بررسی‌شده گران‌ترین گاز را دارند. در مقابل، بخارست، بروکسل و لندن با وجود قیمت بالای برق، گاز نسبتاً ارزانی دارند.

تغییرات قیمت انرژی از فوریه تا سپتامبر ۲۰۲۶ قابل توجه بوده است. در بخش برق، لیسبون با افزایش ۲۲ درصدی بیشترین رشد را ثبت کرده است. پس از آن، آمستردام با ۱۷.۳ درصد، مادرید با ۱۵.۱ درصد و رم با ۱۴.۹ درصد قرار دارند.

در مقابل، لوکزامبورگ با افت ۱۵.۳ درصدی بیشترین کاهش قیمت برق را تجربه کرده است. تالین با ۷.۹ درصد و هلسینکی با ۷.۱ درصد کاهش در رتبه‌های بعدی بودند. در بخش گاز، تالین با اختلاف بیشترین افزایش قیمت را در این دوره ثبت کرد و قیمت گاز در این شهر ۵۹.۲ درصد افزایش یافته است.

زمستان چه تاثیری بر قبوض انرژی خانوارها خواهد داشت؟

آمار سپتامبر ممکن است هنوز تمام تأثیر جهش اخیر قیمت گاز در بازار عمده‌فروشی را نشان ندهد زیرا قراردادهای با نرخ ثابت و حمایت‌های دولتی می‌توانند افزایش هزینه خانوارها را به تأخیر بیندازند یا از شدت آن بکاهند. اروپا همچنین در آستانه زمستان با ذخایر گاز کمتری روبرو است. بر اساس گزارش موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA)، مخازن ذخیره‌سازی گاز اتحادیه اروپا در سوم اکتبر ۷۲.۴ درصد ظرفیت داشتند که پایین‌ترین سطح ثبت شده برای این زمان از سال از آغاز ثبت آمار در ۲۰۱۱ است.

طبق گزارش یورونیوز، این موسسه هشدار داده است که پایین بودن ذخایر ممکن است اروپا را در برابر موج سرمای شدید در اواخر زمستان آسیب‌پذیرتر کند. برای خانوارها، مبلغ نهایی قبض انرژی هم به تعرفه قراردادشان و هم به میزان انرژی مورد نیاز آن‌ها با کاهش دما بستگی خواهد داشت.