کاهش ۱.۸ درصدی تلفات برق در نیمه اول سال جاری

به گزارش انرژی خبر؛ در شبکه برق کشور بخشی از انرژی تولیدشده پیش از رسیدن به مصرف‌کننده نهایی هدر می‌رود. این تلفات انرژی علاوه بر عوامل فنی، به مصرف‌های غیرمجاز و دستکاری تجهیزات اندازه‌گیری نیز مربوط می‌شود. بنابراین، کاهش تلفات و جلوگیری از استفاده غیرقانونی از شبکه برق می‌تواند به بهبود بهره‌وری و تأمین پایدار برق کمک کند.

در این راستا، طرح ملی مهتاب از اواخر سال گذشته با تمرکز بر کاهش تلفات غیرفنی و مقابله با دستکاری تجهیزات به‌اجرا درآمد.

بر اساس آمارها، حدود ۱۰ درصد از انرژی تولیدی در شبکه برق دچار تلفات می‌شود که نزدیک به نیمی از آن مربوط به تلفات غیرفنی است. بخشی از این تلفات ناشی از مصرف‌های غیرمجاز و تخلفات در تجهیزات اندازه‌گیری است که ضرورت شناسایی و ساماندهی این موارد را دوچندان می‌کند.

هوشمندسازی شبکه و نصب کنتورهای هوشمند از ارکان اصلی طرح مهتاب به شمار می‌رود، اما تحقق اهداف این طرح تنها با نصب تجهیزات هوشمند میسر نیست. نظارت مستمر بر شبکه و برخورد با دستکاری تجهیزات اندازه‌گیری و استفاده‌های غیرمجاز از برق نیز باید در کنار توسعه فناوری مدنظر قرار گیرد.

نقش نیروهای قرائت، بازرسی و نصب در این میان اهمیت ویژه‌ای دارد. این نیروها با ۴۲ میلیون مشترک برق در ارتباط هستند و آگاهی آن‌ها در شناسایی تخلفات و مراقبت از شبکه، مکمل استفاده از فناوری‌های هوشمند است.

اهمیت مقابله با مصارف غیرمجاز در شرایط ناترازی برق به‌ویژه در برخی مناطق کشور بیشتر نمایان می‌شود. طبق آخرین اطلاعات شرکت توانیر، میزان برق غیرمجاز در برخی استان‌های جنوبی به ۱۰۰ تا ۲۰۰ مگاوات می‌رسد.

اهداف طرح ملی مهتاب تنها به کاهش تلفات محدود نمی‌شود بلکه شامل صیانت از حقوق عمومی و مقابله با دست‌اندازی به شبکه برق کشور نیز می‌شود. ساماندهی استفاده از شبکه برق می‌تواند به توزیع عادلانه‌تر انرژی میان مشترکان کمک کند.

در نیمه نخست امسال، تلفات انرژی برق نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۸ درصد کاهش یافته است. این در حالی است که انرژی مصرفی مشترکان ۲.۱ درصد افزایش داشته و انرژی تحویلی به شرکت‌های توزیع برق ۰.۵ درصد کاهش یافته است.

این کاهش تلفات نشان می‌دهد که بهبود عملکرد شبکه و کاهش تلفات در فرآیند توزیع نقش مهمی در این روند داشته است. کاهش تلفات از منظر اقتصادی و فنی اهمیت دارد زیرا به معنای افزایش سهم انرژی تولیدشده به مصرف‌کننده نهایی است.

بررسی عملکرد شرکت‌های توزیع نیروی برق نشان می‌دهد که شرکت‌های توزیع نیروی برق خوزستان، سیستان و بلوچستان و کردستان بیشترین کاهش تلفات را ثبت کرده‌اند. استمرار روند کاهشی تلفات نیازمند اقدامات مستمر از جمله پایش شبکه و ساماندهی مصارف غیرمجاز است.

طرح ملی مهتاب می‌تواند زمینه‌ساز حرکت از مدیریت واکنشی مصرف به حکمرانی هوشمند انرژی باشد، که در آن علاوه بر تولید و تأمین برق، الگوی مصرف و رفتار مشترکان نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.