معرفی سه سناریوی جدید قیمت‌گذاری بنزین توسط دولت ایران

به گزارش انرژی خبر؛ دولت ایران به تازگی سه سناریو جدید را برای قیمت‌گذاری بنزین معرفی کرده است، در حالی که بحث‌ها پیرامون تغییر سهمیه‌بندی و قیمت‌گذاری این ماده سوختی داغ شده است.

نخستین سناریو به عرضه بنزین متناسب با تولید داخلی اشاره دارد؛ در این حالت، قیمت بنزین تغییری نخواهد کرد، اما عرضه روزانه به سقف تولید محدود می‌شود. به عبارت دیگر، هر زمان که سهمیه روزانه کشور به اتمام برسد، عرضه در جایگاه‌ها متوقف خواهد شد.

در سناریوی دوم، سهمیه یارانه‌ای حفظ شده و عرضه بنزین مازاد با نرخ بالاتر انجام می‌شود. در این مدل، مصرف‌کنندگان در محدوده سهمیه خود از قیمت‌های یارانه‌ای بهره‌مند می‌شوند، اما برای مصرف بیشتر باید هزینه بیشتری پرداخت کنند. سناریوی سوم به تغییر مبنای تخصیص یارانه از خودرو به شهروندان مربوط می‌شود. در این مدل، بخشی از بنزین تولید داخل به حمل‌ونقل عمومی اختصاص یافته و بقیه میان همه افراد، چه صاحب خودرو و چه فاقد خودرو، توزیع می‌شود.

رضا سپهوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، به بررسی این سناریوها پرداخته و جزئیات جلسه اخیر این کمیسیون با معاونت انرژی ریاست‌جمهوری را بیان کرده است. او همچنین طرح واریز بنزین به کارت ملی را به دلیل ایجاد بازار سیاه نقد کرده و موفقیت طرح پایلوت ۳‌نرخی کرمان در کاهش قاچاق و مصرف را الگویی برای سایر مناطق دانسته است.

در ادامه، سپهوند به جزئیات جلسه کمیسیون انرژی اشاره کرد و گفت که اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، دو طرح مشخص ارائه کرده‌اند: نخست، طرح واریز بنزین به کارت ملی و دوم، طرحی که در استان کرمان به‌طور پایلوت اجرا شده و مبتنی بر سهمیه‌بندی ۳‌نرخی و حذف کارت‌های آزاد جایگاه‌ها است.

سپهوند در نقد طرح اول به آمار تولید و مصرف اشاره کرده و گفت: میانگین تولید بنزین ما ۱۳۲ میلیون لیتر در روز است. اگر ۳۰ تا ۳۲ میلیون لیتر برای حمل‌ونقل عمومی کنار بگذاریم، باقی‌مانده یعنی حدود ۱۰۰ میلیون لیتر باید بین ۸۴ میلیون ایرانی تقسیم شود. این مقدار برای بسیاری از مردم به‌ویژه ساکنان شهرهای بزرگ کافی نیست.

او همچنین به پیامدهای ساختاری این طرح اشاره کرده و هشدار داد که با ایجاد بازار مبادله، شبکه‌های بزرگ قاچاق شکل خواهد گرفت و این وضعیت منجر به افزایش نقدینگی و تورم می‌شود.

در عوض، سخنگوی کمیسیون انرژی از طرح ۳‌نرخی کرمان به‌عنوان تجربه موفق یاد کرد که توانسته است قاچاق را مهار کند. به گفته او، در کرمان سهمیه‌بندی به‌صورت ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و ۲۰ لیتر اضافی با نرخ ۵۰۰۰ تومان اجرا شده و نتیجه‌اش کاهش یک میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین بوده است.

سپهوند همچنین به قاچاق سوخت در تهران اشاره کرد و گفت: حدود ۲ میلیون لیتر از قاچاق روزانه بنزین در خود استان تهران رخ می‌دهد.

او در پایان به تأثیر نرخ چهارم بنزین بر اقتصاد اشاره کرده و گفت که اگر طرح به‌درستی اجرا شود، عواید زیادی برای کشور خواهد داشت. با کاهش قاچاق سوخت، دولت دیگر نیازی به صرف میلیاردها دلار برای واردات بنزین نخواهد داشت.