تحول در صنعت پالایش و پخش: از عرضهمحوری به مدیریت مصرف
صنعت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در دولت چهاردهم با چالش ناترازی سوخت مواجه بود که در این راستا، رویکرد جدیدی به سمت مدیریت مصرف اتخاذ شد. این تغییر در شرایطی صورت گرفت که محدودیتهای ناشی از تحریم و آثار دو جنگ تحمیلی فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین سوخت وارد کرد.
به گزارش انرژی خبر؛ های نفتی ایران، یکی از تغییرات کلیدی در رویکرد این شرکت در دولت چهاردهم، انتقال از «عرضهمحوری» به «مدیریت مصرف» بود. این رویکرد شامل افزایش تولید و همچنین سیاستهای قیمتی و غیرقیمتی، تنوعبخشی به سبد سوخت و اقدامات پیشگیرانه در برابر قاچاق است.
مدیریت تقاضا به عنوان مکملی برای مقابله با ناترازی
رشد تقاضا در سالهای اخیر به یکی از عوامل اصلی تشدید ناترازی تبدیل شده است. در همین زمینه، طرح افزایش تدریجی نرخ سوم بنزین در آذرماه ۱۴۰۴ برای اصلاح نظام یارانه، بهبود سهمیهبندی و ایجاد سازوکار پیشبینیپذیر برای مدیریت مصرف در دستور کار قرار گرفته است.
در این طرح، سهمیههای اول و دوم با قیمتهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان حفظ شده و نرخ سوم بنزین برای کارت اضطراری جایگاه و خودروهای فاقد سهمیه یارانهای ۵۰۰۰ تومان تعیین شد. همچنین سهمیه اعتباری ـ ریالی برای مالکان خودروهای فعال در سکوهای جابهجایی مسافر در نظر گرفته شد. به دنبال این اقدامات، سهم استفاده از کارت آزاد جایگاه از متوسط ۴۳ درصد در سال ۱۴۰۴ به ۲۶ درصد کاهش یافت.
تنوعبخشی به سبد سوخت؛ کاستن از فشار بر بنزین
دولت چهاردهم به کاهش وابستگی حملونقل به بنزین از طریق توسعه سوختهای جایگزین توجه ویژهای داشته است. در حوزه سیانجی، پرداخت مطالبات صنعت به مبلغ بیش از ۲.۴ هزار میلیارد تومان، افزایش ۲۱۰ درصدی تولید خودروی دوگانهسوز نسبت به سال ۱۴۰۳ و راهاندازی ۲۵ جایگاه جدید از جمله اقدامات انجامشده است.
در حوزه الپیجی نیز تغییر قیمت هر لیتر گاز مایع در جایگاهها به ۳۰۰۰ تومان و آغاز فراخوان عمومی جهت تبدیل خودروهای بنزینی به گازسوز از دیگر اقدامات بوده است.
گامهای بلندی در جهت توسعه حملونقل برقی نیز برداشته شده که شامل امضای تفاهمنامه برقیسازی ۲۰ هزار موتورسیکلت کار در تهران و نصب ۲۷ ایستگاه شارژ برقی در جایگاههای بنزین است.
مقابله با قاچاق؛ صیانت از منابع سوخت
قاچاق فرآوردههای نفتی یکی از عوامل مؤثر بر افزایش تقاضای غیرواقعی و تشدید ناترازی به شمار میآید. برآوردها نشان میدهد که مجموع قاچاق بنزین و نفتگاز روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر بوده و ارزش سالانه آن حدود ۵ میلیارد دلار است.
در دولت چهاردهم، اقدامات پیشگیرانه و هوشمندسازی فرآیندها با هدف کاهش انحراف در مصرف دنبال شده است. این اقدامات شامل اصلاحات مربوط به کارتهای سوخت و کنترل مصرف به عنوان بخشی از رویکرد جدید صنعت پالایش و پخش برای مدیریت تقاضا و صیانت از منابع نفتی است.
مدیریت مصرف در شرایط بحران
این تغییر رویکرد در شرایطی که ناترازی موجود، تحریمها و دشواری اجرای پروژههای بزرگ توسعهای فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین سوخت وارد کرده بود، انجام شد. از این رو، مدیریت مصرف در دولت چهاردهم نه تنها یک مجموعه اقدام اقتصادی بلکه بخشی از راهبرد صنعت پالایش و پخش برای مدیریت ناترازی و کاهش فشار بر منابع تولید و توزیع به شمار میآید.
«روایت عبور» از تلاش صرف برای پاسخگویی به تقاضای فزاینده به سمت مدیریت هوشمند مصرف، تنوعبخشی به سبد سوخت و مقابله با قاچاق، نشاندهنده تغییرات عمیق در این صنعت است.
در حال بارگذاری نظرات...