پیشنهاد چارچوبی نوین برای حکمرانی آب در ایران با فناوری‌های نوین

به گزارش انرژی خبر؛ آب به عنوان یک منبع طبیعی، نقش حیاتی در رفاه، توسعه و ثبات اجتماعی و اقتصادی ایفا می‌کند. فشارهای ناشی از رشد جمعیت، افزایش مصرف و تغییرات اقلیمی، منابع آبی را تحت فشار بیشتری قرار داده است. ایران به دلیل اقلیم خشک و نیمه‌خشک خود، با چالش‌های جدی در تأمین آب مواجه است.

این چالش‌ها به مشکلاتی چون کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، فرونشست زمین و هدررفت منابع منجر شده است. محققان بر این باورند که مشکل آب تنها یک موضوع فنی نیست و به مسائل اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی نیز وابسته است. آن‌ها تأکید می‌کنند که برای مواجهه با این مشکلات باید از «مدیریت آب» به «حکمرانی آب» گذر کرد و قوانین و نهادها را به‌روز کرد.

محمد انصاری قوجقار، استادیار گروه مهندسی احیای مناطق خشک و کوهستانی دانشگاه تهران، و همکارش در پژوهشی جدید، چارچوبی تازه برای حکمرانی آب پیشنهاد کرده‌اند که شامل تلفیق اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و متاورس می‌شود. این چارچوب به دنبال ایجاد روشی نوین در اداره منابع آبی کشور است.

پژوهشگران از روش توصیفی-تحلیلی و مرور منابع برای بررسی حکمرانی آب و فناوری‌های نوین استفاده کرده‌اند. در این چارچوب، اینترنت اشیاء برای جمع‌آوری داده‌های لحظه‌ای، هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌ها و متاورس برای شبیه‌سازی وضعیت شبکه‌های آبی به کار می‌رود. هدف این است که تصمیم‌گیران، پیامدهای سیاست‌ها را پیش از اجرا بهتر مشاهده کنند.

یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این رویکرد می‌تواند شفافیت را افزایش دهد، کارایی سیستم‌های توزیع آب را بهبود بخشد و هدررفت منابع را کاهش دهد. با این حال، پژوهشگران بر ضرورت زیرساخت‌های ارتباطی مناسب و چارچوب‌های قانونی تأکید دارند تا بتوانند از این فناوری‌ها به‌طور مؤثر استفاده کنند.

در نهایت، این پژوهش به نقش همکاری میان دولت، بخش خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد اشاره دارد و بر لزوم مشارکت بیشتر تأکید می‌کند. یافته‌های این پژوهش در «دوفصلنامه نیوار» منتشر شده است.