چالش‌های توسعه سی‌ان‌جی: ظرفیت بالا و مصرف کم در ایران

به گزارش انرژی خبر؛ توسعه سی‌ان‌جی (CNG) از سال ۱۳۸۰ با هدف تنوع‌بخشی به سبد سوخت و کاهش وابستگی بخش حمل‌ونقل به بنزین آغاز شد. با وجود اینکه زیرساخت‌های قابل توجهی برای عرضه این سوخت در کشور ایجاد شده، مصرف کنونی نشان می‌دهد که این ظرفیت به‌طور کامل استفاده نمی‌شود.

با افزایش مصرف بنزین در سال‌های اخیر، شبکه عرضه سی‌ان‌جی هنوز هم ظرفیت بالایی دارد. در حال حاضر، بیش از ۲ هزار و ۳۶۵ جایگاه فعال با مجموع ظرفیت عرضه حدود ۴۰ میلیون مترمکعب در روز وجود دارد، در حالی که مصرف فعلی این سوخت تنها حدود ۱۶ میلیون مترمکعب است.

از میان ۲۶ میلیون خودروی سبک و نیمه‌سنگین بنزین‌سوز در کشور، ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار خودرو، معادل بیش از ۱۵ درصد، دوگانه‌سوز هستند. این آمار نشان‌دهنده وجود زیرساخت‌های لازم برای افزایش مصرف سی‌ان‌جی در کشور است.

با این حال، فاصله معناداری میان ظرفیت عرضه و مصرف سی‌ان‌جی وجود دارد که به گفته مسئولان، بخشی از آن به کاهش جذابیت اقتصادی این سوخت برای مصرف‌کنندگان برمی‌گردد. بر همین اساس، ایجاد اختلاف قیمت معنادار میان بنزین و سی‌ان‌جی یکی از الزامات افزایش استقبال مردم از این سوخت محسوب می‌شود.

کاهش تولید خودروهای دوگانه‌سوز از سوی خودروسازان نیز بر مصرف سی‌ان‌جی تأثیر گذاشته است. اسناد بالادستی بر تکلیف خودروسازان برای اختصاص حداقل ۳۰ درصد تولید خود به خودروهای دوگانه‌سوز تأکید دارند، اما سهم تولید این نوع خودروها در سال‌های اخیر به حدود ۴ یا ۵ درصد رسیده است.

در عین حال، تفاوت قیمت بنزین و سی‌ان‌جی به گونه‌ای است که در صورت استفاده از سی‌ان‌جی، هزینه سالانه سوخت خانوارهای پرمصرف می‌تواند تا ۵۰ میلیون تومان کاهش یابد. این مزیت اقتصادی می‌تواند با تقویت مشوق‌ها و تداوم سیاست‌های حمایتی، سهم این سوخت را در سبد حمل‌ونقل کشور افزایش دهد.

احسان جان‌محمدی، رئیس انجمن صنفی CNG، به نقش سیاست‌های دولت‌ها و مردم در توسعه سی‌ان‌جی اشاره کرده و معتقد است که این توجه به‌مرور کاهش یافته است. او همچنین به تعداد خودروهای CNGسوز در کشور اشاره کرده و برآورد می‌کند که بین چهار تا چهار و نیم میلیون خودرو با این سوخت در حال فعالیت هستند.

جان‌محمدی خاطرنشان کرد که خودروهای CNGسوز عموماً در تاکسی‌ها و حمل‌ونقل عمومی استفاده می‌شوند و برآورد این انجمن نشان می‌دهد که تقریباً ۱۵ درصد از مصرف سوخت حمل‌ونقل کشور مربوط به CNG است. امسال تا کنون ۵۰۰ میلیارد تومان برای جایگاه‌ها هزینه شده است تا مردم از وجود CNG در سبد سوخت خود آگاه شوند.

در ادامه، جایگاه‌داران سی‌ان‌جی برای سومین بار در قالب یک پویش ملی اقدام به عرضه رایگان سی‌ان‌جی کرده‌اند. این طرح با هدف همدلی با مردم و ایفای مسئولیت‌های اجتماعی آغاز شده و در آن بیش از ۶۰۰ جایگاه مشارکت داشته‌اند.

با وجود زیرساخت‌های مناسب، صنعت سی‌ان‌جی در ایران هنوز به بهره‌برداری کامل نرسیده است. احیای این ظرفیت می‌تواند ابزاری سریع و کم‌هزینه برای کاهش مصرف بنزین باشد. لذا، بازگشت سی‌ان‌جی به جایگاه واقعی خود، نیازمند سیاست‌گذاری مؤثر در حوزه قیمت‌گذاری و ایجاد انگیزه برای مصرف‌کنندگان است.