آزمون حکمرانی انرژی با تغییر قیمت بنزین آغاز می‌شود

به گزارش انرژی خبر؛ ایران در دو دهه اخیر تجربیات متعددی در زمینه سهمیه‌بندی، کارت هوشمند سوخت و نرخ‌های چندگانه را پشت سر گذاشته است. این تجربیات باید به «حافظه سیاستی» دولت تبدیل شود تا از تکرار خطاهای گذشته جلوگیری شود. بهره‌گیری از این حافظه می‌تواند اصلاح نرخ سوم را به فرآیندی تدریجی و بدون تنش تبدیل کند. مهم این است که دولت پس از اتخاذ تصمیم چگونه عمل خواهد کرد و چه گزینه‌هایی برای مردم فراهم می‌آورد.

مدیریت مصرف بنزین به شکاف تولید و مصرف آن مربوط است که به ناترازی پرهزینه‌ای انجامیده و تأمین کسری آن منابع ارزی را تحت فشار قرار داده است. اما این ناترازی تنها ناشی از رفتار مصرف‌کنندگان نیست و عوامل دیگری چون خودروهای پرمصرف و ناوگان فرسوده نیز تأثیرگذارند. اصلاح نرخ سوم می‌تواند مصرف‌های مازاد را کاهش دهد، اما بدون اصلاح ساختارهای مولد مصرف، تأثیر آن محدود خواهد بود.

بازگشت گاز طبیعی فشرده (CNG) به سبد سوخت حمل‌ونقل یکی از راهکارهای مؤثر است. ایران سرمایه‌گذاری‌های زیادی در زمینه دوگانه‌سوز کردن خودروها انجام داده، اما این ظرفیت‌ها به تدریج از سیاست‌گذاری سوخت دور شده‌اند. اصلاح نرخ سوم باید همراه با برنامه‌ای برای افزایش تعداد و کیفیت جایگاه‌های CNG و ارتقای ایمنی باشد.

حمل‌ونقل عمومی نیز پیش‌شرط تحقق عدالت انرژی است. زمانی که شهروندان به گزینه‌های حمل‌ونقل عمومی کافی دسترسی نداشته باشند، اصلاح نرخ سوخت ممکن است فشار بیشتری بر آنها وارد آورد. بنابراین، بخشی از منابع حاصل از نرخ سوم باید به نوسازی ناوگان عمومی و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل اختصاص یابد.

مدیریت مصرف سوخت باید به هوشمندسازی خدمات عمومی نیز توجه کند. کاهش سفرهای غیرضروری و بهره‌گیری از فناوری اطلاعات می‌تواند به کاهش مصرف سوخت کمک کند. دولت هوشمند باید با طراحی فرایندهای ساده و تسهیل دسترسی به خدمات، از سفرهای غیرضروری جلوگیری کند.

گفت‌وگوهای راهبردی با مردم نیز بخشی از سیاست انرژی است. سکوت و عدم شفافیت می‌تواند به بی‌اعتمادی و تنش‌های اجتماعی منجر شود. اصلاحات انرژی نیازمند ارتباط مستمر و اقناعی با جامعه است تا بتواند از حمایت عمومی بهره‌مند شود.

در نهایت، موفقیت اصلاح نرخ سوم به شش اقدام کلیدی وابسته است: توسعه سوخت‌های جایگزین، تقویت حمل‌ونقل عمومی، اصلاح استاندارد خودروها، هوشمندسازی دولت، مدیریت یکپارچه انرژی و ارتباط مستمر با جامعه. تحقق این اقدامات می‌تواند حکمرانی انرژی را بهبود بخشد و به کاهش مصرف و واردات کمک کند.