افزایش بنزین به ۱۰ هزار تومان؛ اورعی اثر آن را محدود دانست

به گزارش انرژی خبر؛ هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف، معتقد است افزایش بنزین به ۱۰ هزار تومان نه ناترازی سوخت را جبران می‌کند و نه قاچاق را به شکل مؤثر کاهش می‌دهد. او می‌گوید در صورت نبود اصلاحات ساختاری در مصرف خودرو و حمل‌ونقل، بالا بردن نرخ سهمیه سوم نتیجه محسوسی نخواهد داشت.

اورعی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی با اشاره به وضعیت ناترازی سوخت توضیح داد که آخرین آمار پیش از تغییر نرخ بنزین، تولید پالایشگاه‌ها را حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در روز نشان می‌داد. به گفته او، با احتساب منابعی مانند تولید ریفرمیت از پتروشیمی‌ها، عرضه روزانه به حدود ۱۲۲ تا ۱۳۲ میلیون لیتر می‌رسید و در مقابل، نزدیک به ۱۴ میلیون لیتر کسری وجود داشت.

او افزود دولت پس از ماه‌ها بررسی تصمیم گرفته سهمیه و نرخ اول و دوم بنزین را بدون تغییر نگه دارد و فقط سهمیه سوم را که حدود ۱۵ درصد مصرف بنزین را شامل می‌شود، از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان برساند. اورعی این تصمیم را ناکافی دانست و تأکید کرد چنین افزایشی نمی‌تواند مصرف یا ناترازی سوخت را به‌طور محسوس تغییر دهد.

این استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت افزایش قیمت ۱۵ درصد از بنزین، آن هم در شرایطی که قیمت کالاها و خدمات دیگر نیز بالا رفته، تغییر معناداری ایجاد نمی‌کند. او ادامه داد که تورم موجود اثر این افزایش نرخ را تا حد زیادی خنثی کرده است.

اورعی در بخش دیگری از سخنانش به دو رویکرد مطرح در دولت برای مدیریت مصرف بنزین اشاره کرد. به گفته او، یک دیدگاه بر تقسیم بنزین میان مردم و امکان خرید و فروش سهمیه بر اساس کد ملی تأکید دارد و دیدگاه دیگر صرفاً بر افزایش قیمت متمرکز است، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی مسئله را حل نمی‌کند.

او تصریح کرد اگر سیاست قیمتی قرار است بر کاهش مصرف اثر بگذارد، باید در مقیاس بزرگ‌تری اجرا شود. وی با اشاره به بنزین سوپر گفت دولت در آن بخش یارانه را حذف کرده و قیمت را از چند هزار تومان به ده‌ها هزار تومان رسانده است.

این کارشناس حوزه انرژی همچنین بر شفافیت دولت درباره محل هزینه‌کرد درآمد حاصل از افزایش قیمت تأکید کرد. به گفته او، اگر این درآمد برای معیشت مردم، کالابرگ یا یارانه نقدی صرف شود، منطق سیاست برای مردم قابل‌درک‌تر خواهد بود.

اورعی با یک محاسبه سرانگشتی گفت افزایش نرخ سوم بنزین روزانه حدود ۹۷.۵ میلیارد تومان درآمد ایجاد می‌کند. او افزود این رقم در مقیاس اقتصاد کشور چندان بزرگ نیست و با چنین افزایشی نه درآمد قابل‌توجهی برای دولت به‌دست می‌آید و نه مشکل ناترازی بنزین برطرف می‌شود.

وی تأکید کرد اصلاح این نظام نیازمند سیاستی روشن و بلندمدت است و نمی‌توان فاصله قیمتی را یک‌شبه از بین برد. به گفته او، دولت باید هم قیمت را بالا ببرد و هم از اقشار آسیب‌پذیر حمایت کند.

اورعی یکی از راهکارها را اعلام افزایش ۲۵ درصدی قیمت بنزین در هر سه ماه دانست و گفت این برنامه می‌تواند به‌صورت منظم اجرا شود. او همچنین پیشنهاد کرد فرمولی طراحی شود که قیمت بنزین هر سه ماه، ۵ درصد بیشتر از نرخ تورم سه‌ماهه قبل افزایش یابد تا فاصله قیمتی به‌تدریج کاهش پیدا کند.

او بار دیگر تأکید کرد افزایش قیمت به‌تنهایی راه‌حل اصلی ناترازی نیست و باید به سراغ مصرف خودرو و اصلاح حمل‌ونقل عمومی، جاده‌ای و دیگر بخش‌ها رفت. به گفته او، سیاست قیمتی در بهترین حالت فقط زمان می‌خرد تا اصلاحات ساختاری در حوزه انرژی به نتیجه برسد.

اورعی درباره قاچاق سوخت هم گفت تا زمانی که اختلاف قیمت داخل و خارج کشور بسیار زیاد باشد، قاچاق همچنان توجیه خواهد داشت. او با اشاره به اینکه بخش عمده قاچاق مربوط به گازوئیل است، افزود در سیاست فعلی گازوئیل تقریباً دست‌نخورده باقی مانده و بنابراین نباید انتظار داشت افزایش قیمت بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان قاچاق را به‌طور مؤثر کنترل کند.