چالش ناترازی بنزین در ایران و ضرورت اصلاح ناوگان سوخت

به گزارش انرژی خبر؛ ناترازی سوخت در ایران، به ویژه در زمینه بنزین، نتیجه یک معادله حل‌نشده در سه دهه اخیر است. ورود بی‌رویه خودروهای جدید، غفلت از اسقاط ناوگان فرسوده و تأخیر در پذیرش خودروهای برقی و هیبریدی، از جمله عواملی هستند که به افزایش مصرف بنزین دامن زده‌اند. این در حالی است که قیمت سوخت نیز به‌طور منطقی با نرخ تورم افزایش نیافته است.

این وضعیت به دولت کنونی نیز منتقل شده و در شرایط کنونی که کشور تحت تحریم و محاصره قرار دارد، تأمین منابع برای واردات بنزین به چالشی جدی تبدیل شده است. بنابراین، دولت به مدیریت مرحله‌بندی شده سوخت و مصرف بنزین توجه دارد.

شدت مصرف بنزین و فرسودگی زیرساخت‌های حمل و نقل، عواملی کلیدی در این معضل به شمار می‌روند. در حال حاضر، از ۴۱ میلیون وسیله نقلیه در کشور، ۲۲ میلیون دستگاه (معادل ۵۳ درصد) فرسوده هستند و برنامه‌ریزی برای اسقاط این خودروها به درستی انجام نشده است.

اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس جمهور، تأکید کرد که اگر مصرف بنزین در خودروها به استانداردهای جهانی نزدیک باشد، کشور با مشکل سهمیه‌بندی و قیمت مواجه نخواهد شد. همچنین، وی انتقاداتی به سیاست‌های واردات خودرو داشت و گفت که به جای ارتقاء کیفیت، خودروهای پرمصرف و بی‌کیفیت وارد شده‌اند.

آمار نشان می‌دهد که مصرف سوخت در خودروهای داخلی به مراتب بالاتر از استانداردهای جهانی است. برای مثال، در حالی که استاندارد مصرف سوخت در خودروهای سواری بین سه تا پنج لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است، خودروهای داخلی به طور میانگین هشت تا ۱۰ لیتر و خودروهای فرسوده ۱۶ تا ۲۲ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر مصرف دارند.

امیرمیثم نیکفر، کارشناس اقتصاد انرژی، بر این باور است که تنها راهکار قیمتی برای حل مشکل ناترازی بنزین کافی نیست و باید از مجموعه‌ای از راهکارها استفاده شود. وی تأکید کرد که نوسازی ناوگان و رایگان‌سازی حمل‌ونقل عمومی می‌تواند اثرات مثبتی بر کاهش مصرف سوخت داشته باشد.

به گفته تحلیلگران، نیاز است که دولت بسته‌ای جامع برای حل مشکلات ناترازی سوخت تدوین کند تا این معضل به فرصت‌هایی برای نوسازی زیرساخت‌های اقتصادی تبدیل شود. به نظر می‌رسد کشور در شرایطی قرار دارد که به تغییرات اساسی در این زمینه نیاز دارد.