تحلیل مرکز پژوهش‌های مجلس از اثرات افزایش قیمت انرژی بر فقرا

به گزارش انرژی خبر؛ مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی جدید، وضعیت فقر انرژی در ایران را به‌طور نگران‌کننده‌ای تحلیل کرده و تأکید دارد که افزایش قیمت حامل‌های انرژی، مشکلات جدی برای اقشار آسیب‌پذیر به وجود آورده است.

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد ایران از نظر دسترسی فیزیکی به انرژی در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار دارد، اما در دسترسی به گاز طبیعی شکاف‌های قابل توجهی وجود دارد. همچنین، سهم هزینه انرژی در سبد خانوار برای دهک‌های کم‌درآمد به‌طور معناداری بالاتر از سایر گروه‌ها است.

دولت‌ها معمولاً هنگام افزایش قیمت‌های کلیدی مانند انرژی، به وجود رانت و نفع‌برداری اقشار ثروتمند اشاره می‌کنند و معتقدند تثبیت قیمت‌ها به نفع فقراست. اما در شرایط تورمی، افزایش قیمت‌ها فشار بیشتری بر اقشار کم‌درآمد وارد می‌کند.

مرکز پژوهش‌های مجلس به بررسی وضعیت فقر انرژی در بازه زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۲ پرداخته و اعلام کرده است که تثبیت قیمت‌ها مهم‌ترین عامل کاهش فقر انرژی بوده است. در سال‌هایی که قیمت انرژی افزایش یافته، فقر انرژی در خانوارهای فقیر نیز افزایش یافته است.

به‌طور خاص، در سال ۱۳۹۰، ۱۳.۴۵ درصد از خانوارها دچار فقر انرژی بودند که این رقم در سال ۱۴۰۲ به ۰.۲ درصد کاهش یافته است. از نظر استانی، استان‌های گلستان، گیلان و آذربایجان غربی در هر دو سال فقر انرژی بالاتری نسبت به میانگین کشور تجربه کرده‌اند.

در سال ۱۴۰۲، استان‌های سیستان و بلوچستان و آذربایجان غربی به‌ترتیب با ۲.۳۴ درصد و ۱.۱۹ درصد بالاترین درصد خانوارهای گرفتار فقر انرژی را داشتند. در دهک اول درآمدی، فقر انرژی همواره بالاترین میزان را از سال ۸۶ تا ۱۴۰۲ داشته است.

به‌طور کلی، این گزارش نشان می‌دهد که افزایش قیمت انرژی، به‌ویژه در سال‌های اخیر، تأثیر منفی بر اقشار آسیب‌پذیر داشته و فشار هزینه‌های انرژی بر این خانوارها همچنان ادامه دارد.