عملکرد پایدار شبکه گاز در شرایط بحرانی جنگ و سرما

به گزارش انرژی خبر؛ عملکرد صنعت گاز کشور در سال ۱۴۰۴ و به‌ویژه در زمان‌های جنگ، تحت شرایطی خاص قابل ارزیابی است. همزمان با تجربه دو دوره جنگی ۱۲روزه و ۴۰روزه رمضان، کشور با فصل سرد و افزایش مصرف و ناترازی تاریخی انرژی مواجه بود. در این وضعیت، موضوع تنها افزایش تولید گاز نبود؛ بلکه تأمین پایدار انرژی از سرچاه و پالایشگاه تا خانه‌ها و نیروگاه‌ها، در شرایطی که برخی تأسیسات هدف قرار گرفت، اهمیت ویژه‌ای داشت.

بررسی عملکرد شرکت ملی گاز ایران نشان می‌دهد که شبکه با وجود فشارهای کم‌سابقه، توانست به‌خوبی به خدمت‌رسانی ادامه دهد. رکورد مصرف گاز خانگی و تجاری در زمستان ۱۴۰۴ به ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز رسید و در این دوره هیچ قطعی در بخش خانگی گزارش نشد. این موفقیت ناشی از یک عملیات گسترده و مداوم در تمامی مراحل زنجیره تأمین انرژی بود.

زمستان ۱۴۰۴ به‌عنوان یک فصل آزمون برای شبکه گاز کشور تلقی می‌شود. با کاهش دما در نقاط مختلف، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری به ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز رسید؛ عددی که نشان‌دهنده تأمین مستقیم گاز تولیدی کشور برای خانوارها و کسب‌وکارها بود.

در این شرایط، هرگونه اختلال در تولید، انتقال یا توزیع می‌توانست به‌سرعت در زندگی مردم تأثیر بگذارد. اما آمارها از صفر بودن قطعی‌های گاز خانگی حکایت دارند. این موفقیت به معنای نبود فشار بر شبکه نیست، بلکه نشان‌دهنده توانایی صنعت گاز در مدیریت لحظه‌ای و تقویت پشتیبان‌های انرژی است.

اهمیت این عملکرد زمانی بیشتر نمایان می‌شود که همزمانی بحران‌های متعدد را در نظر بگیریم: افزایش مصرف خانگی، نیاز به تأمین پایدار گاز برای بخش‌های حیاتی و تهدیدات امنیتی. آنچه در خانه‌ها به‌عنوان جریان گاز مشاهده می‌شود، نتیجه یک عملیات گسترده و بی‌وقفه در زنجیره تأمین انرژی است.

تکیه‌گاه اصلی شبکه گاز کشور میدان مشترک پارس جنوبی است که در سال ۱۴۰۴ برداشت روزانه گاز از آن به رکورد ۷۳۰ میلیون مترمکعب رسید. این رکورد در شرایطی که مصرف داخلی در اوج بود، نقش حیاتی در تأمین نیاز کشور ایفا کرد.

در روزهای اوج مصرف، میزان ورود گاز شیرین به شبکه سراسری به ۸۸۶ میلیون مترمکعب در روز رسید که نشان‌دهنده ظرفیت عملیاتی بالای زنجیره تولید و انتقال است. حفاظت از این جریان تنها به حفاظت فیزیکی محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل آمادگی تجهیزات و مدیریت فشار در خطوط است.

شبکه انتقال گاز، ستون فقرات تأمین انرژی کشور محسوب می‌شود و در سال ۱۴۰۴، ۷۲۴ کیلومتر خط لوله جدید به مدار اضافه شد. همچنین، بیش از ۱۱۰۰ نقطه حساس در شبکه تحت عملیات بهسازی قرار گرفت تا از ایجاد گلوگاه در زمان اوج مصرف جلوگیری شود.

عملیات نشت‌یابی در ۳۹ هزار کیلومتر از خطوط انتقال انجام شد تا از بروز هرگونه نقص جلوگیری شود. تعمیرات اساسی ۴۳ توربین در ایستگاه‌های تقویت فشار نیز در این راستا انجام شد.

تجربه جنگ نشان می‌دهد که زیرساخت انرژی باید همیشه در حالت آماده‌باش باشد. در این راستا، مدیریت بحران و هماهنگی میان بخش‌های تولید و انتقال، اهمیت زیادی دارد. با وجود چالش‌ها، شرکت ملی گاز ایران توانسته با اقدامات پیشگیرانه، احتمال وقوع اختلالات را کاهش دهد.

ذخیره‌سازی گاز نیز ابزاری مهم برای مدیریت ناترازی در روزهای سرد است. مخازن زیرزمینی نقش راهبردی در تأمین گاز دارند. افزایش تزریق گاز به این مخازن، به صنعت گاز امکان می‌دهد تا در زمان‌های اوج مصرف، خدمات خود را ادامه دهد.

نیروگاه‌ها نیز برای ادامه تولید برق به سوخت جایگزین نیاز دارند. افزایش ذخایر سوخت مایع این نیروگاه‌ها در شرایط جنگی، به نوعی ایجاد حاشیه امن برای تولید برق کشور محسوب می‌شود.

مرور شاخص‌های عملکرد سال ۱۴۰۴ نشان‌دهنده همکاری و هماهنگی میان بخش‌های مختلف برای تأمین انرژی پایدار است. در شرایط جنگ و سرما، گاز در خانه‌ها جریان داشت و شبکه انتقال گاز با موفقیت به کار خود ادامه داد.