تحول در صنعت زیرساخت؛ از ناترازی به پایداری راهبردی

به گزارش انرژی خبر؛ در یک سال اخیر، وزارت نیرو با استفاده از الگوی «تاب‌آوری پدافندی» و تمرکز بر مدیریت منابع آب و برق، تلاش کرده است تا پایداری خدمات حیاتی کشور را در شرایط جنگی و فشارهای اقتصادی حفظ کند. این وزارتخانه، در فاصله مرداد ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵، با توجه به چالش‌های انباشته گذشته و بحران‌های ناشی از شرایط منطقه‌ای، آزمونی جدی برای تاب‌آوری زیرساخت‌های کشور پشت سر گذاشت.

با توجه به فشارهای ناشی از جنگ و التهابات منطقه‌ای، وزارت نیرو از مدیریت سنتی به سمت «الگوی تاب‌آوری پدافندی» حرکت کرد. این تغییر سبب شد تا با تمرکز بر تمرکززدایی تولید برق، هوشمندسازی لحظه‌ای شبکه و مدیریت منابع آبی، از فروپاشی شریان‌های اصلی کشور جلوگیری شود و تداوم خدمات زیرساختی به عنوان سنگر اصلی امنیت ملی و ثبات اجتماعی حفظ گردد.

در این دوره، مدیریت وزارت نیرو از «مدیریت انفعالی و پروژه‌محور» به سمت «حکمرانی فعال و سنجه‌محور» تغییر کرد. این رویکرد به معنای آن است که زیرساخت‌های انرژی و آب، دیگر صرفاً ارائه‌دهنده خدمات عمومی نیستند و به عنوان ستون‌های اصلی امنیت ملی و ثبات اجتماعی شناخته می‌شوند. با تکیه بر داده‌های دقیق و هوش مصنوعی، شبکه‌ای طراحی شد که در صورت وقوع هرگونه ضربه، قادر به «خودترمیمی» باشد و عملکرد حداقلی را برای مراکز حیاتی حفظ کند.

تغییر مدل از «پروژه‌محوری» به «مدیریت سنجه‌محور» در اولویت دستورکار قرار گرفت. با توجه به تجربه‌های گذشته، وزارت نیرو تصمیم گرفت که مدیریت بخش آب و برق بر اساس سنجه‌های عملکردی انجام شود. این بدین معناست که برای هر استان و هر شبکه برق، اهداف کمی دقیقی تعریف شده و پیشرفت آنها به صورت روزانه ثبت می‌شود.

تشکیل «کمیته‌های پایش» برای تطبیق عملکرد با سنجه‌ها، گامی اساسی در حذف اتلاف منابع به شمار می‌رفت. در این ساختار، هر مدیر استانی ملزم به پاسخگویی در برابر عملکرد شبکه شد. این رویکرد داده‌محور به وزارت نیرو اجازه داد تا منابع مالی را در گلوگاه‌هایی هزینه کند که بیشترین تأثیر را در پایداری شبکه داشتند.

وزارت نیرو همچنین در صنعت برق با چالش ناترازی تولید و مصرف مواجه بود. برای حل این مشکل، یک راهبرد سه‌لایه پیاده‌سازی شد که شامل افزایش تولید، توسعه زیرساخت‌های انتقال و هوشمندسازی مصرف بود. در این راستا، ظرفیت تولید برق به میزان ۵۷۷۰ مگاوات افزایش یافت.

با توجه به تمامی این اقدامات، وزارت نیرو در سال گذشته توانست نه تنها ظرفیت‌های زیرساختی را تقویت کند بلکه امنیت ملی و اجتماعی را نیز در برابر چالش‌های موجود حفظ نماید.