اهمیت مدیریت پایدار در اوپک به مناسبت ۶۶ سالگرد تأسیس

به گزارش انرژی خبر؛ اوپک در سپتامبر ۱۹۶۰ در بغداد با هدف ایجاد ثبات در بازار نفت تأسیس شد. پنج کشور بنیان‌گذار مصمم شدند تا نظم عادلانه‌ای در اقتصاد جهانی برقرار سازند که منافع تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان را تأمین کند و شرایط سرمایه‌گذاری را قابل پیش‌بینی نماید. در ۶۶ سال گذشته، این سازمان توانسته است از بحران‌های بزرگ مانند ملی‌شدن نفت و شوک‌های دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ و همچنین کاهش قیمت‌ها در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۲۰ عبور کند.

در عصر کنونی اوپک‌پلاس، مأموریت اوپک نسبت به گذشته پیچیده‌تر شده است. این سازمان که زمانی ۱۳ عضو داشت، با ورود و خروج‌های مکرر اعضا روبه‌رو بوده است. از خروج گابن و اکوادور در دهه ۱۹۹۰ تا قطر و امارات‌متحده عربی در سال‌های اخیر، تغییرات در ترکیب اعضا به وضوح مشاهده می‌شود.

در حالی که تقاضای جهانی نفت به سرعت در حال افزایش است، سهم اوپک از این بازار به شدت کاهش یافته است. در دهه ۱۹۹۰، تقاضای جهانی نفت نزدیک به ۶۰ میلیون بشکه در روز و سهم اوپک ۲۷ درصد بود. اما امروزه، با تقاضای نزدیک به ۱۰۴ میلیون بشکه در روز، سهم اوپک به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است. بنابراین، اوپک‌پلاس به عنوان یک بخش غیرقابل تفکیک از معادله انرژی در جهان به شمار می‌رود.

تعداد زیادی از تولیدکنندگان بزرگ و کوچک به انضباط اوپک پیوسته‌اند و این امر به برقراری ثبات در بازار جهانی انرژی پس از بحران کرونا کمک کرده است. گرچه خروج امارات‌متحده عربی از اوپک ناخوشایند بود، اما پیش‌بینی می‌شود که در آینده تعداد بیشتری از تولیدکنندگان به ائتلاف اوپک‌پلاس بپیوندند.

در سال ۲۰۲۵، اوپک‌پلاس حدود ۴۰ درصد از تولید خود را در داخل مصرف خواهد کرد و با افزایش تقاضای داخلی روبه‌روست. این افزایش تقاضا به‌ویژه در زمینه فرآورده‌های پالایشی محسوس خواهد بود.

تاریخ اوپک، تاریخ مقاومت در برابر بحران است، اما بحران کنونی جنبه‌های ساختاری متفاوتی دارد. تغییر در انگیزه‌ها و مالکیت‌ها باعث شده است که شرکت‌های ملی نفت بخش بیشتری از تولید خود را به شرکت‌های بین‌المللی واگذار کنند که به نوبه خود می‌تواند ثبات بازار را تحت تأثیر قرار دهد.

در این شرایط، اوپک باید سازوکارهای خود را به‌روزرسانی کند و مدلی ایجاد کند که هم حاکمیت ملی بر منابع و هم منافع جمعی را تأمین کند.

تحریم‌های یک‌جانبه و عدم سرمایه‌گذاری کافی در بخش بالادستی، چالش‌های جدی برای امنیت انرژی و سهم بازار به وجود آورده است. بحران کنونی در خاورمیانه ناشی از تحریم‌ها و سیاست‌های نادرست است که امنیت اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند.

از سوی دیگر، کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت مانند ایران، عربستان سعودی، عراق، کویت و ونزوئلا باید همکاری‌های دوجانبه را تقویت کنند تا به ثبات بازار کمک کنند. این همکاری‌ها می‌تواند پیام «ثبات» و «مسئولیت» را به بازار منتقل کند.

در نهایت، اوپک باید به‌منظور حفظ بازار جهانی نفت، به تغییرات و چالش‌ها پاسخ دهد و به توسعه پایدار و مسئولانه توجه نماید. پیام ۶۶ سالگی اوپک باید روشن باشد: ما برای حفظ ثبات بازار جهانی نفت، آماده‌ایم خود را تغییر دهیم.