چرا ناترازی بنزین در ایران همچنان ادامه دارد؟

به گزارش انرژی خبر؛ گروه اقتصادی - ناترازی بنزین در ایران بیش از آنکه یک بحران تولید باشد، به مشکلی ساختاری در مدیریت تقاضا و مصرف تبدیل شده است. در واقع، با وجود تزریق مداوم سوخت، ما در حال پر کردن مخزنی هستیم که به دلیل هدررفت، هیچ‌گاه پر نمی‌شود.

این ناترازی تنها یک هشدار کارشناسی نیست؛ بلکه به مساله‌ای واقعی و پرهزینه تبدیل شده که بر بودجه عمومی، آلودگی هوا و امنیت انرژی تاثیر می‌گذارد. کمبود بنزین در حال حاضر بیشتر به دلیل تصمیمات ناتمام و فرسودگی ناوگان و ضعف حمل‌ونقل عمومی است تا کمبود تولید.

ناوگان فرسوده، موتور پنهان رشد مصرف بنزین

فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل کشور یکی از عوامل اصلی افزایش مصرف بنزین است. از ۴۱ میلیون وسیله نقلیه موجود در کشور، ۲۲ میلیون دستگاه فرسوده هستند. مطابق آمارها، مصرف سوخت این ناوگان‌ها به مراتب بیشتر از استانداردهای جهانی است.

حمل‌ونقل عمومی: سهم کم، فشار زیاد

ضعف حمل‌ونقل عمومی نیز از دیگر ریشه‌های افزایش مصرف بنزین است. سهم حمل‌ونقل عمومی در ایران تنها ۱۷ درصد است، در حالی که این رقم در کشورهای توسعه‌یافته به ۳۵ تا ۶۵ درصد می‌رسد. این مساله به وابستگی بیشتر مردم به خودروهای شخصی و افزایش مصرف سوخت منجر شده است.

سوخت گاز طبیعی (CNG): سرمایه‌گذاری بزرگ، بازدهی کوچک

توسعه CNG به‌عنوان یکی از راه‌های کاهش مصرف بنزین، با افت جدی کارایی روبه‌رو شده است. با وجود سرمایه‌گذاری‌های زیاد، سهم CNG در سبد سوخت کشور به حداقل رسیده و سیاست‌گذاری‌های ناپایدار در این حوزه باعث کاهش استفاده از این سوخت پاک شده است.

نشت ثروت از مرزها

اختلاف قیمت بنزین در ایران و کشورهای همسایه، قاچاق سوخت را تشدید کرده است. این شکاف قیمتی به یک انگیزه قوی برای قاچاق تبدیل شده و منابع کشور را به هدر می‌دهد.

آیا تولید بیشتر، ناترازی را حل می‌کند؟

نتایج این تحلیل نشان می‌دهد که مشکل ناترازی بنزین در ایران بیش از آنکه به تولید مرتبط باشد، به ضعف مدیریت تقاضا و هدررفت منابع انرژی برمی‌گردد. تا زمانی که سیاست‌گذاران به اصلاح مصرف نپردازند، افزایش تولید یا واردات نمی‌تواند بحران را حل کند.